تبلیغات
وبلاگ اطلاعات پزشکی
سلام عزیزان کیان هستم بچه ی مهاباد خوشحالم که به به وبه من اومدین امیدوارم که مطالبم به دردتون بخوره
تاریخ : چهارشنبه 4 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی
سلام به همه ی دوستا ی گلم و همراهان پزشک1  دوستان بلاخره بعد 4 سال نوشتن این وبلاگ تصمیم گرفتیم پیج فیس بوک وبلاگ رو راه اندازی کنیم امیدواریم بتونیم قدمی هر چند کوچک در راه اعتلای سلامتی جامعه برداریم.

با تشکر گروه پزشک1

link facebook:  https://www.facebook.com/Pezeshk1



sg0jh1ry4c7c2lu13kr.jpg



موضوعات مرتبط: حرفای دلم , عمومی ,
برچسب‌ها: راه اندازی پیج فیس بوک وبلاگ ,
تاریخ : چهارشنبه 2 اسفند 1391
نویسنده : کیان کیانی

مواد مغذی مورد نیاز در بارداری


مطمئنا شما باید شرایط سلامت خود و همچنین آزمایش های مربوطه را قبل از بارداری بررسی کنید . ویتامین ها و رژیم غذایی صحیح شانس شما را برای یک بارداری سالم افزایش می دهد .

 ریز مغذی ها یی که در طول دوره بارداری باید مصرف شوند به شرح زیر است :

فولات ( اسید فولیک ) ، ویتامین D ، آهن ، روی ، کلسیم ، ویتامین C .

اغلب زنان باردار باید میزان مشخصی از ویتامین ها را دریافت کنند مگر اینکه پزشک معالج دستور دیگری داشته باشد .

برای مثال فولیک اسید یکی از مواد مفید است که باید قبل از بارداری مصرف شود و از بروز ناهنجاری های مادرزادی مثل نقص لوله عصبی پیشگیری می کند . توجه به این نکته ضروری است که همه ویتامین ها در طول بارداری نباید مصرف شود خصوصا با دوز بالا مثلا ویتامین A یکی از موارد است .

در حقیقت برای مصرف هر نوع دارو باید با پزشک مربوطه خود مشورت کند . به خاطر داشته باشید مصرف یک مورد داروی خودسرانه می تواند بارداری را در معرض خطر قرار دهد . اغلب پزشکان مخصوصا لیستی از داروهای مجاز در دوران بارداری در اولین ملاقات با خانم باردار به او می دهند .

وزن

اضافه وزن در طول دوران بارداری یا هر دوره دیگری موضوعی است که اغلب زنان را نگران می کند . بمنظور دوری کردن از بیش خوری راههای زیر توصیه می شود :

۱- بعد از هر لقمه قاشق و چنگال را در بشقاب قرار دهید و لقمه خود را کاملا بجوید و برای لقمه بعدی مجددا از داخل بشقاب قاشق و چنگال را بردارید .

۲- وقتی احساس سیری کردید خوردن را متوقف کنید و خود را موظف نکنید که بشقاب خود را کاملا خالی کنید در عین حال شما باید مطمئن شوید که مواد مغذی مورد نیاز را در طی بارداری بدست آورده اید .

میانگین افزایش وزن در بارداری ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم است که البته این میزان ممکن است کمتر یا بیشتر نیز توصیه شود که بستگی به وزن پیش از بارداری دارد .

ویار کی تمام می شود ؟

در اوایل بارداری شما ممکن است نتوانید وعده غذایی صبحانه را هر روز تحمل کنید البته بعضی از خانم ها در هنگام شب دچار مشکل می شوند . سعی کنید تعداد وعده های غذایی را بیشتر و حجم آنرا کاهش دهید غذاهای نرم مثل موز و پلو راحت تر تحمل می شوند .

ویار در همه افراد وجود ندارد و همیشه نیز به ساعات آغازین روز مربوط نمی شود

پزشکان عقیده دارند رژیم نرم ، وعده های غذایی کم حجم و در زمان های کوتاه مصرف مکمل های حاوی ویتامین ب۶ ( طبق نظر پزشک) نیز وجود دارد که براساس شرایط توصیه می شود .

سوزش سردل

سوزش سردل اغلب در ماه های آخر بارداری هنگامی که اندازه بچه بزرگ شده و باعث انقباض می شود ایجاد می شود . که این عمل باعث اختلال در هضم غذای خورده شده می شود که با اضافه کردن تعداد وعده های غذایی و کاستن از حجم آنها ، پرهیز از خوردن غذاهای اسیدی و دراز کشیدن بعد از خوردن غذا می توان از این اتفاق پیشگیری کرد . ( در بعضی مواقع نیز با توجه به نظر پزشک دارو تجویز می شود . )

غذاهای غیرمجاز در دوران بارداری

مادران باردار باید از خوردن کافئین و الکل در دوران بارداری پرهیز نمایند و همچنین استفاده از ماهی خام و پنیر های نرم نیز جزو موارد منع مصرف می باشد .

اخیرا دیده شده است که در برخی از ماهی ها جیوه وجود دارد . افزایش سطح جیوه در خون زنان باردار منجر به اختلالات نورولوژیکی در جنین می شود . بنابراین نباید در هیچ زمانی مصرف شود و توصیه بر این است که قبل از مصرف ماهی از سالم بودن آب آن مطمئن شوند .

دقت کنید آلودگی های باکتریایی در غذاهایی که دیگر از خطراتی است که مادران باردار را تهدید می کند . نه فقط بخاطر اینکه آنان را بیمار می کند بلکه همچنین بخاطر این مطلب که برخی از داروهای تجویز شده برای درمان این بیماری ها با ایجاد ناهنجاری های مادرزادی ارتباط دارد .

همچنین مادران باردار بهتر است از پنیرهای نرم ( تخمیر شده ) و غیر پاستوریزه خودداری کنند چون ممکن است حاوی باکتری لیستریا باشد . همچنین برخی از گوشت ها در بارداری مفید نمی باشد مثل انواع هات داگ ها که بهتر است در هنگام مصرف تا نقطه بالا حرارت داد و ترجیحا کمتر استفاده کرد و همچنین از محصولات لبنی و آب میوه های غیر پاستوریزه مطلقا در این دوران استفاده نکنید .

سایر اهداف کاربردی

علاوه بر شروع ویتامین ها و دوری کردن از الکل ، از قرار گرفتن در مجاورت دود سیگار و استفاده از محصولات حاوی تنباکو باید دوری کرد ، همچنین از مصرف بعضی از داروهای غیرمجاز و واکسن ها . به عنوان مثال یکی از آزمایشات قبل از بارداری سرخک است که می توانیم واکسن آنرا بزنیم اما دقت کنید که هرگز نباید بعد از بارداری از این واکسن استفاده کنید .

یکی دیگر از موارد توصیه شده استفاده از کمربند ایمنی است در داخل ماشین چون اغلب افراد فکر می کنند که بستن کمربند ممکن است به نوزاد آسیب برساند اما تحقیقات نشان داده است تصادف با وسیله نقلیه یکی از بیشترین مواردی است که منجر به مرگ زنان جوان می شود .

از اینرو بستن کمربند ایمنی به شرطی که به طرز صحیح از زیر شکم تا روی قفسه سینه بسته شود می تواند می تواند از شما و بچه شما حمایت کند .

در پایان به یاد داشته باشید که حاملگی زمان شادی است . بارداری بیماری نیست ، هدیه زیبا از جانب خداوند و زمان مخصوصی که شما تحت پوشش یک گروه قرار می گیرید که این تیم شامل همسر شما ، خانواده شما و دوستان صمیمی و پزشک شماست .




موضوعات مرتبط: بارداری ,
برچسب‌ها: مواد مغذی مورد نیاز در بارداری ,
تاریخ : چهارشنبه 2 اسفند 1391
نویسنده : کیان کیانی

صرع و بارداری


بیماری صَرع یا اپی‌لپسی (epilepsy)  در نورولوژی به حالتی گفته می‌شود که شخص٬ بدون عامل برانگیزاننده خاصی مثل افت قند خون، تب، کمبود کلسیم و غیره مکرراً دچار حملات تشنج شود. بنابراین به مجرد یک حمله تشنج نمی‌توان گفت فردی به بیماری صرع مبتلا شده‌است.

 در مواردیکه تشنج در اثر عامل برانگیزاننده بروز کرده باشد با رفع عامل مثلاً افت قند خون و یا کمبود کلسیم، حملات تشنج نیز متوقف می‌شوند. اما اگر بدون وجود علت و یا بعد از کنترل و یا رفع عوامل برانگیزاننده٬ حملات تشنج بازهم تکرار شود آن موقع بیماری صرع مطرح می‌شود.

گاه علت صرع وجود یک اختلال ساختمانی در مغز مانند تومور است اما در اغلب موارد هیچ علت خاصی یافت نمی‌شود.

در برخی از کودکان مبتلا، حملات تشنج به دنبال یک محرک حسی مثل نورهای شدید بروز می‌کنند و گاه هیچ عامل شروع کننده ای وجود ندارد.از علل شناخته شده صرع تومورهای مغزی، بیماریهایی که بر رگهای خونی مغز اثر می‌گذارند و انواع سموم می‌باشد. به غیر از صرع علل متعدد دیگری نیز برای تشنج وجود دارد که یکی از آنها تب بالاست (تشنج ناشی از تب).

تشنج :

در واقع اختلال گذرای عملکرد مغزی است که در اثر تخلیه الکتریکی غیر طبیعی در سلولهای عصبی مغز پیدا می‌شود و سبب ایجاد علائم گوناگونی مثل از دست دادن ناگهانی هوشیاری، انقباض عضلات و یا تغییرات حسی و رفتاری در فرد می‌شود.

این امواج الکتریکی غیر طبیعی در نوار مغزی ثبت و قابل مشاهده خواهند بود. گاه دلیل تشنج اختلالات ناگهانی به‌علت وجود یک عامل مثل تب بوجود می‌آید.

انواع صرع:

موضعی(Partial):

از یک ناحیه موضعی در مغز منشاء می گیرد و عملکرد عصبی ناحیه موضعی متناظر را تحت تاثیر قرار می دهند. تشنجهای ساده حرکتی ،در یک ناحیه از بدن شروع می شوند و به سایر نواحی در همان سمت بدن پیشرفت می کنند و حرکات تونیک و سپس کلونیک ایجاد می کنند .معمولا هوشیاری از بین نمی رود و بهبود سریع است.

ژنرالیزه:

هر دو نیمکره مغز را به طور هم زمان گرفتار می کنند .ضمن از دست رفتن هوشیاری انقباضات تونیک عضلانی و حالت سفتی بدن و سپس انقباضات کلونیک تمام انتها ها رخ می دهندو در عین حال شل شدن عضلات بتدریج ایجاد می شود.

بازگشت هوشیاری تدریجی است وبیمار ممکن است به مدت چند ساعت دچار عدم آگاهی به زمان و مکان شود.

مشاوره قبل از بارداری:

بایستی از مشاوره قبل از حاملگی سود ببرند.هدف از برگزاری جلسات مشاوره، تصمیم گیری مشترک بین پزشک و بیمار درباره موضوعاتی مانند مناسب ترین زمان بارداری در صورت تمایل به این کار، چگونگی کنترل حملات صرع می باشد.مصرف اسید فولیک روزانه mg۵ تا ۱ در بیماران صرع که دارو مصرف می کنند از سه ماه قبل از بارداری تا پایان بارداری توصیه می شود.

صرع و بارداری:

خطرهای اصلی مرتبط باحاملگی در زنان مبتلا به صرع ،شامل افزایش تعداد تشنجها و خطر بروز ناهنجاریهای جنینی هستند.

با توجه به این که ۵۰ درصد بیماران مصروع را زنان در سنین باروری تشکیل می دهند با این حال هنوز به طور دقیق تاثیر صرع، حملات تشنجی و داروهای ضد صرع بر بارداری شناخته نشده است.

ولی به طور کلی تعداد حملات در طول دوران بارداری ۵۰ درصد بدون تغییر، ۲۵تا۳۰ درصد تشدید، و ۱۰ تا ۲۰درصد کاهش می یابد و این چندان نگران کننده نیست زیرا با مشورت پزشک و تنظیم دارو قابل کنترل است.

بیشتر زنان مبتلا به صرع، دوران بارداری طبیعی را طی می کنند و زایمان بی خطری خواهند داشت.لازم است زنان مبتلا به صرع مانند تمام زنان باردار در این دوران مراقبت های جسمی و روانی لازم مانند استراحت کافی، توجه دقیق به تغذیه، دوری از هیجان، عصبانیت و پرهیز از کم خوابی را رعایت کنند.

یک زن مبتلا به صرع هنگام بارداری ممکن است با مشکلاتی مواجه شود. لذا باید به طور مرتب با پزشک خود در تماس باشد.

خوشبختانه بیش از ۹۰ درصد زنان مبتلا به صرع بارداری موفقی دارد و فرزندان سالمی به دنیا می آورند.

البته یکی از خطرات دوران بارداری، عوارض مصرف داروهای ضد صرع است زیرا برخی از این داروها اثرات منفی برجنین می گذارند. خوشبختانه داروهای کم ضرری برای مادران باردار وجود دارد که برای استفاده از آن ها باید با پزشک معالج خود مشورت کنند.

افزایش تعداد تشنج در بارداری اغلب با کمتر بودن دوز دارو در ارتباط است و علت این مساله ،کمتر بودن میزان داروهای ضد تشنج از محدوده درمانی،پایینتر بودن آستانه تشنج ویا هر دو است.

میزان کمتر از حد درمانی،ممکن است در اثر مسایل زیر به وجود آید: تهوع و استفراغ،کاهش تحرک دستگاه گوارش و استفاده از آنتی اسیدهایی که جذب دارو را کاهش می دهند؛هیپرولمی حاملگی که با اتصال به پروتئینها جبران می شوند؛ القای آنزیمهای کبدی ،پلاسمایی و جفتی که متابولیسم دارو را افزایش می دهند؛و افزایش فیلتراسیون گلومرولی که کلیرانس دارو را تسریع میکند.

نکته مهم این است که برخی از زنان به علت نگرانی در مورد آثار تراتوژن داروها،مصرف آنها را قطع می کنند. همچنین محرومیت از خواب در اثر حاملگی و نیز هیپرونتیلاسیون و درد در جریان لیبر ،ممکن است بر آستانه تشنج تاثیر بگذارد.

عوارض جنینی و نوزادی:

در مادران مبتلا به صرع که از داروهای ضد تشنج استفاده می کنند،جنین بی شک در معرض افزایش خطر ناهنجاریهای مادرزادی قرار می گیرد. عوارضی مثل کم وزن بودن نوزاد در زمان تولد، مرگ جنین و نوزاد، ناهنجاری‌های مادرزادی و تاخیر رشد کودک از جمله موارد قابل ذکر هستند.

ناهنجاری‌های مادرزادی بیشتر در نوزادانی دیده می‌شوند که مادرانشان طی دوران حاملگی تحت درمان با میزان زیاد داروهای ضدصرع بوده‌اند و یا سطح دارو در خون مادر زیاد بوده و یا با چند دارو درمان می‌شده‌اند. شایع‌ترین ناهنجاری‌های مادرزادی شامل: مشکلات قلبی مثل باز بودن دیواره بین بطن‌ها، لب‌شکری و شکاف کام، اختلالات مجرای ادرار، اختلالات استخوانی و ستون فقرات می‌باشند.

علاوه بر این مشکلات، اختلالات رفتاری و شناختی نیز در این کودکان دیده می‌شود. . همچنین در کودکان مادران مبتلا به صرع،احتمال ابتلا به اختلال تشنجی ۱۰ درصد است.

درمان تک دارویی در مقایسه با درمان چند دارویی با میزان کمتر ناهنجاریهای مادرزادی همراه است.

همچنین در موارد ضروری ،افزایش دادن ابتدایی دوز درمان تک دارویی ،به افزودن داروهای دیگر ترجیح داده می شود.مصرف مکمل فولیک اسید در بارداری باعث کاهش میزان ناهنجاریها در زنانی که از داروهای ضد تشنج استفاده می کنند می شود.

برای تشخیص زودرس اختلالات لوله عصبی در مورد بیمارانی که اسیدوالپروئیک یا کاربامازپین مصرف می‌کنند می‌توان از اولترا سونوگرافی یا تعیین FetoProtein (در مایع حاصله از آمینو سنتز) استفاده کرد. در صرع بدون عارضه ،عموما تست سلامت جنین انجام نمی شود.

خطر کوچکی دیگری که نوزاد را در ۲۴ ساعت اول تولد تهدید می کند مربوط به خونریزی است .داروهای ضدصرع به طور کلی انتقال ویتامینK را از سد جفتی مهار می کنند. در نتیجه زمان پروترومبین و زمان نسبی ترومبوپلاستین در نوزاد طولانی می شود. این خطر می تواند با مصرف ویتامین K اضافی در ماه اخر جبران شود. این مسئله می تواند به دنبال در تماس بودن جنین با داروهای فنوباربیتال، پریمیدون، فنی تویین و … رخ دهد.

عوارض مادری:

در مادران باردار مبتلا به صرع عوارض : زایمان سزارین(اساسا صرع عامل اصلی برای سزارین نیست بیشتر مادران مبتلا قادر به زایمان طبیعی هستند و سزارین در مواردی که نجات جنین مهم باشد و درد زایمان به خوبی پیشرفت نمی کند، اندیکاسیون دارد.)،پره اکلامپسی ، خونریزی واژینال، آنمی ناشی از فقر آهن، استفراغ وخیم بارداری، توکسمی ناشی از عفونت های باکتریال،پارگی زودرس کیسه آب، افسردگی بعداز زایمان ، مرگ نوزادی در بدو تولد و مرگ و میر پره ناتال بیان شده است.

خطر مرگ برای زنان حامله مصروع ده برابر بیش از زنان سالم است که به دلیل حملات تشنجی در دوران بارداری است و اغلب به دلیل قطع مصرف دارو دیده می‌شود.(زیرا مادران از عوارض دارو روی کودک خود هراس دارند.).

تشنج گراند مال یا تونیک- کلونیک در ماه های آخر بارداری می تواند سبب صدمه به جنین شود. گاهی تشنج تونیک کلونیک در طی بارداری سبب سقط خودبخودی می شود. (تشنج باعث کاهش یا افت اکسیژن جنینی شده و این مسئله می تواند سبب سقط یا مرگ جنین شود.)

تدابیر درمانی در حاملگی:

هدف اصلی ،پیشگیری از تشنج است.برای انجام این کار ،باید تهوع واستفراغ درمان شود.پس بایستی رانندگی از برنامه فعالیتهای فیزیکی در اوایل حاملگی حذف شود.همچنین این زنان باید از محرکهای ایجاد کننده تشنج اجتناب کنندو پذیرش درمان نیز باید مورد تاکید قرار گیرد.دارو درمانی ضد صرع عموما باید با کمترین دوز کنترل کننده تشنج،تداوم یابد. این درحالیست که اگر به علت قطع دارو تشنج ایجاد شود، درصد ابتلا به  اختلالات در نوزاد افزایش می‌یابد.

اکثر نوزادان مادرانی که در طول دوران بارداری دارو مصرف کرده‌اند، دچار مشکل جدی نمی‌شوند و تنها به دلیل عبور دارو از جفت عوارضی همچون بی تحرکی و خواب آلودگی بر آنها عارض می‌شود که البته موقتی بوده و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی بر طرف می‌شود.

کمترین عوارض مربوط به درمان با لاموتریژین و بیشترین میزان بروز اختلالات مربوط به والپروات می باشد.پس تا جایی که ممکن است بایستی والپروات تجویز نگردد.

ولی اگر تشنج‌های بیمار فقط به وسیله والپروات کنترل می شود و به داروهای دیگر مقاوم می باشد باید والپروات ادامه یابد چون همان‌طور که قبلا ذکر شد بروز تشنج در دوران حاملگی بسیار خطرناک‌تر خواهد بود.

تغییرات فیزیولوژیک دوران حاملگی موجب کاهش غلظت داروهای ضدصرعی در جریان حاملگی می‌شوند.در صورتی که این کاهش غلظت، همراه بروز حمله تشنجی حاد باشد، افزایش مصرف روزانه دارو ضروری است ولی اگر این کاهش غلظت بدون همراهی حمله باشد هیچ‌گونه اقدامی در جهت افزایش مقدار مصرفی دارو نیاز نیست.

از طرف دیگر اگر تغییرات غلظت سرمی دارو در جریان حاملگی به کمتر از میزان درمانی سقوط کند افزایش مصرف دارو حتی در صورت عدم بروز هرگونه حمله‌ای ضروری به نظر می‌رسد.

نکته دیگری که حتما باید مدنظر باشد این است که غلظت سرمی داروهای ضد صرعی، بعد از زایمان معمولا افزایش می‌یابند. به همین دلیل در دوران بعد از تولد حتما باید علائم مسمومیت دارویی را مورد کاوش قرار داد تا در صورتی که تغییر میزان مصرفی دارو ضروری باشد این کار در زمان لازم انجام گیرد.

(سطح داروهای مورد مصرف در خون بیمار تا ‪ ۸‬هفته بعد از زایمان بایستی کنترل شود تا خطری از لحاظ افزایش سطح خونی و مسمومیت در بیمار ایجادنگردد.)

نیازمندی مادران:

یافته ها حاکی از آن است که نیازمندی مادر مبتلا به صرع در بارداری شامل نیاز به ویزیت مرتب و مکرر در بارداری، توجه به مراقبت دوران بارداری، مراقبت از خود و جنین در حال رشد، مشاوره ژنتیک، مصرف اضافی اسید فولیک قبل و طی بارداری، مصرف ویتامین K در ماه آخر بارداری، انجام سونوگرافی سریال در بارداری، ارزیابی سطح آلفافیتو پروتئین سرم مادر، توجه به تغذیه و خواب و استراحت مناسب، کاهش استرس با برنامه های مشاوره و تکنیک های آرامسازی، مشاوره با متخصص مغز و اعصاب در مورد نوع و مقدار و تداوم داروی مصرفی، انجام آزمایشات خونی از جهت ارزیابی سطح دارو در خون، عدم استفاده از الکل و کافئین و کوکایین و ماری جوانا، عدم تماس با رنگ ها و مواد شیمایی تشدید کننده تشنج، نیاز به ورزش بویژه پیاده روی، نیاز به آگاهی در مورد سرانجام حاملگی و استفاده از روش های کاهش درد در حین زایمان، نیاز به آگاهی والدین از سلامت جنین در طی بارداری با پیگیری برنامه های غربالگری، آگاهی در مورد تاثیر صرع بر حاملگی و بالعکس و… می باشد.

موارد فوق باید توسط پرسنل بهداشتی درمانی و متخصصان به مادران مبتلا به صرع آموزش داده شد تا سلامت مادر و جنین حفظ شود و بنیان خانواده مستحکم تر گردد.

پس در آخر باید گفت موارد زیر در مادران مبتلا به صرع از اهمیت ویژه ای برخوردارمی باشد :

۱٫ انتخاب بهترین و کم عارضه‌ترین درمان قبل از اقدام به بارداری.

۲٫ در صورت امکان، درمان به صورت تک دارویی.

۳٫ انتخاب موثرترین دارو برای نوع حمله صرعی.

۴٫ مصرف کمترین میزان ممکن از داروی ضدصرع.

۵٫ مصرف اسیدفولیک از زمان تصمیم برای حاملگی تا پایان بارداری.

۶٫ تجویز ویتامین K برای مادران در هفته‌های آخر بارداری و نوزادان در ابتدای تولد در صورت مصرف داروهایی که با ویتامین K تداخل دارند

صرع و شیردهی:

طبق منابع علمی موجود ، تمامی انواع داروهای ضدصرع وارد شیر مادر شده و از این طریق به کودکان انتقال می یابد ولی خوشبختانه مقدار دارویی که از طریق شیرمادر به نوزاد می رسد زیاد نبوده و قابل چشم پوشی است . لذا شیردهی را نباید برای مادران مبتلا به صرع ممنوع کرد .

متذکر می شویم که شیرمادر مبتلا به صرع با وجود مصرف داروهای ضدصرع برای نوزاد ،‌کاملاً سالم و بی خطر بوده و توصیه می شود که طبق روال عادی شیردهی ادامه داشته باشد .توصیه می شود اگر بیداری در شب برای مادر مبتلا به صرع مناسب نباشد شیر را دوشیده و پدر آنرا به کودک بدهد .

راضیه مقیمی کارشناس مامایی
- مسئول جمعیت و سلامت خانواده
- شبکه بهداشت و درمان شهرستان خورو بیابانک

منابع:

روانشناسی کودکان و نوجوانان استثنایی.دکتر میلانی فر
بارداری و زایمان ویلیامز(جلد۳) .ترجمه دکتر بهرام قاضی جهانی و روشنک قطبی




موضوعات مرتبط: بارداری ,
برچسب‌ها: صرع و بارداری ,
تاریخ : چهارشنبه 2 اسفند 1391
نویسنده : کیان کیانی

دستورالعمل مراقبت قبل از بارداری


در بسیاری از کشورهای در حال توسعه عوارض دوران بارداری و زایمان علت اصلی مرگ زنان در سنین بارداری محسوب می شوند در هر دقیقه بیش از یک مادر به دلیل عوارض بارداری و زایمان جان خود را از دست می دهند و به طور کلی ۵۸۵۰۰۰ مادر به همین دلیل در هر سال از بین می روند .

 کمتر از یک درصد این مرگها در کشورهای توسعه یافته اتفاق می افتد. علاوه بر مرگهای ناشی از عوارض دوران بارداری و زایمان در هر سال زنان با بیش از ۵۰ میلیون مشکلات بهداشتی مرتبط با بارداری روبرو می باشند.

به طور تقریب ، حدود ۳۰۰ میلیون نفر زن ، بیش از یک چهارم زنان بالغ کشورهای در حال توسعه ، از بیماریها و جراحات حاد یا مزمن مرتبط با حاملگی و زایمان رنج می برند.

بررسیهای آماری نشان می دهد که میزان مرگ و میر مادران در استان اصفهان در سال ۸۱ برابر۵/۱۸ درصد هزار‌بوده و نکته قابل تامل اینکه در تمام موارد مرگ مادری در طی سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۱ ، مادر باردار ، دارای یکی از فاکتورهای خطر دوران بارداری و در حقیقت نیازمند مراقبت ویژه بوده است.

بررسیهای گوناگون ثابت کرده که در صورت تامین منابع و در اختیار قرارگرفتن خدمات کافی ، این عوارض و مرگها قابل پیشگیری است.

به طور کلی طبق آخرین آمار گرفته شده براساس نظام ثبت و گزارش از جمیع بارداریهای تحت پوشش سیستم بهداشتی استان در سال ۷۹ بیش از ۵۰ درصد را بارداریهای در معرض خطر یا پرخطر تشکیل داده اند.

تعدادی از این بارداریها مربوط به عوامل یا فاکتورهایی هستند که با آموزش و مراقبتهای قبل از بارداری قابل حذف می باشند ، نظیر حاملگی در سنین زیر ۱۸ و بالای ۳۵ سال ، حاملگی با فواصل کمتر از ۲ سال ، حاملگی چهارم و بیشتر .

گرچه برخی از فاکتورهای خطر قابل پیشگیری یا حذف نیستند و لیکن با انجام مراقبتهای قبل از بارداری و ارائه آموزشهای لازم می توان عوارض ناشی از آنها را در طی بارداری به حداقل رساند مانند ابتلا به بیماریهای مختلف ، سابقه وجود عوارض دوران بارداری و زایمان.
در این راستا ضرورت دارد سطح آگاهی پرسنل ارائه دهنده خدمات (بهورز ، کاردان ، کارشناس و پزشک) در زمینه اهمیت ، لزوم و چگونگی مراقبتهای قبل از بارداری ارتقاء یافته و ایشان براساس شرح وظایف مشخصی با برنامه ریزی مدون در چهارچوب مراقبتهای اولیه بهداشتی به ارائه این خدمات بپردازند.

تعریف : مراقبت قبل از بارداری مجموعه ای از خدمات مراقبتی است که به ارزیابی خطرات موجود برای باردار شدن می پردازد و با ارائه آموزشها و انجام اقدامات درمانی و مداخلات دارویی در زمینه بهبود سلامت زن تلاش می کند. هدف از این خدمات ایجاد یک بارداری بدون خطر ، حفظ و تامین سلامت مادر و جنین وی می باشد.

مراقبت باید شامل این موارد باشد :

۱- مصاحبه ، تشکیل (یا بررسی پرونده)

۲- معاینه بالینی

۳- آزمایشها (یا بررسی تکمیلی)

سه مورد فوق به منظور شناسایی عوامل خطر تاثیر گذار بر نتیجه حاملگی و ارزیابی آمادگی (اجتماعی و اقتصادی ) زوجین برای بچه دار شدن صورت می گیرد.

۴- آموزش و مشاوره

۵- ایمنسازی و مکلمهای غذایی

جدول مراقبت پیش از بارداری (خلاصه پنج مرحله مراقبت قبل از بارداری را مشخص می نماید.)

مراقبت پیش از بارداری

چگونگی مراقبت قبل از بارداری در سیستم بهداشتی

الف ) ارائه کننده خدمت :

این خدمات توسط کارکنان محیطی اعم از بهورز ، کاردان و کارشناس ( بهداشت خانواده و مامایی )و پزشک عمومی در واحدهای بهداشتی درمانی به مراجعین ارائه می شود.

ب ) گروه هدف :

شامل کلیه خانمهایی هستند که تصمیم به باردار شدن دارند و یا در معرض خطر بارداری هستند ( منظور خانمهای عقد کرده و زنان فاصله گذار استفاده کننده از روش غیر موثر می باشند.). لذا جهت انجام این مراقبت از “فرم فاصله گذاری بین تولدها “ استفاده می شود.

ج ) دستورالعمل مراقبت پیش از بارداری :

۱- گرفتن شرح حال مراجعه کننده:

در گرفتن شرح حال موارد زیر را مورد سئوال قرار دهید.

تاریخچه پزشکی :

سابقه یا ابتلا فعلی به بیماریهای زمینه ای مانند دیابت ، فشار خون بالا ، صرع ، بیماری کلیوی ، کبدی ، قلبی (اختلالات دریچه ای و سیانوتیک ) ، اختلال انعقادی (ترومبوآمبولی ، هموفیلی) ، بیماریهای بافت همبند، اختلالات روانی ، بیماریهای ژنتیکی ، مصرف دارو ، عادات غذایی و سابقه جراحی .

تاریخچه بارداری: سابقه عوارض در بارداری و زایمان قبلی

تاریخچه خانوادگی :

ابتلا به بیماری زمینه ای ، عقب افتادگی ذهنی و نقایص مادرزادی در خانواده

تاریخچه اجتماعی :

سن زیر ۱۸ سال و بالای ۳۵ سال ، فاصله گذاری کمتر از ۳ سال ، بارداری چهارم و بالاتر ، مصرف سیگار و اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی، نمایه توده بدنی غیر طبیعی (BMI کمتر از۱۹و بیشتر از ۲۹ ) و مادر دارای شغل سخت و سنگین (شامل کار طولانی مدت به صورت ایستاده ، قرار گرفتن در معرض تشعشعات رادیواکتیو و اشعه ایکس و یا در معرض مواد شیمیایی (حشره کش ، آزمایشگاه و … ) و بالابودن حجم فعالیت جسمی به گونه ای که موجب افزایش ضربان قلب و عرق کردن زیاد شود. )

تذکر ۱: با توجه به اینکه بخش شرح حال فرم فاصله گذاری در حال حاضر برای انجام مراقبت قبل از بارداری کامل نمی باشد . لازم است در هنگام گرفتن شرح حال موارد مندرج در دستورالعمل (بخش شرح حال ) حتما” مورد سئوال قرار گیرند.

۲- انجام معاینه بالینی که شامل دو مرحله به شرح ذیل می باشد :

الف ) کنترل قد و وزن ، نمایه توده بدنی و فشار خون

ب ) انجام معاینه فیزیکی

نمایه توده بدنی :

با استفاده از میزان وزن و قد ، نمایه توده بدنی خانم (BMI) را محاسبه کنید (حدود طبیعی بدنی بین ۲۰ تا ۲۶ است .) و مقدار آن را در گوشه سمت چپ وبالای فرم فاصله گذاری به شکل زیر ثبت نمایید.

….. = ۱۰۰ * ٢ (قد(متر))/ وزن(کیلوگرم) = BMI

فشار خون مادر را اندازه گیری کنید . فشار خون ۹۰/۱۴۰ میلیمتر جیوه و بالاتر « فشار خون بالا» است.

برای انجام معاینه فیزیکی به شرح زیر اقدام کنید.

- بررسی صلبیه ، از نظر زردی و ملتحمه چشم ، از نظر کم خونی

- بررسی پوست از نظر وجود ضایعه

- لمس تورم واندازه غده تیروئید از نظر گواتر یا ندولهای تیروئید

- سمع قلب و ریه

- معاینه پستانها

- لمس شکم از نظر بررسی اندازه کبد وطحال وبررسی شکم از نظر وجود اسکار (برش جراحی)

- بررسی اندامهای تحتانی از نظر وجود واریس و ادم

-  معاینه لگنی شامل :

الف ) بررسی وضعیت ظاهری لگن از نظر تغییر شکلهای محسوس مانند راشیتیسم ، فلج بودن ، اسکولیوزیس و وضعیت ناحیه تناسلی از نظر هرپس و یا سایر ضایعات

ب ) معاینه واژینال به منظور بررسی عفونتها ، تومورها ، انجام پاپ اسمیر ، معاینه رحم وضمائم آن

تذکر ۲ : انجام معاینه فیزیکی توسط پزشک یا ماما صورت می پذیرد.

۳- توصیه جهت انجام آزمایشات یا بررسی های تکمیلی :

پاپ اسمیر : در خانمی که حداقل سه سال از آخرین پاپ اسمیر او گذشته باشد یا براساس تمایل شخصی ، از دهانه رحم نمونه بگیرید .

آزمایشهای پیش از بارداری :

تعیین گروه خون و ارهاش ، اندازه گیری هموگلوبین و هماتوکریت ، قند خون ناشتا ، کامل ادرار ، VDRL ، تیتر سرخجه و سنجش آنتی ژن و ویروس هپاتیت ب را توصیه کنید.

تذکر ۳ : هزینه آزمایشات به عهده مراجعه کننده می باشد.

۴ – ارائه آموزش و انجام مشاوره :

آموزش و مشاوره در زمینه بهداشت فردی و روان ، تغذیه ، فعالیت ، مصرف دارو، دخانیات و مواد مخدر و بهداشت محیط کار مادر

۵- ایمنسازی و توصیه به مصرف مکملهای  غذایی :

مطابق جدول مراقبت پیش از بارداری اقدام نمایید.

تذکر ۴ : در صورت تزریق واکسن ویروس زنده سرخجه ، خانم باید تا ۳ ماه از یک روش پیشگیری از بارداری موثر استفاده کند و چنانچه خانم قبل از ۳ ماه باردار شود نیاز به ختم بارداری نیست.

  تاریخ مراجعه بعدی :

به خانم توصیه کنید که در صورت قطع قاعدگی برای تشخیص بارداری مراجعه نماید.




موضوعات مرتبط: بارداری ,
برچسب‌ها: دستورالعمل مراقبت قبل از بارداری ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

احتمال خطر بارداری سریع پس از زایمان


در خانم‌ها چه زایمان طبیعی داشته و چه به روش سزارین زایمان کرده باشند، تا زمانی که خونریزی وجود دارد، نباید تماس جنسی انجام شود و بهتر است تا ۶ هفته پس از زایمان نیز روابط زناشویی برقرار نشود زیرا دستگاه تناسلی زن بعد از زایمان حدود ۶ هفته زمان می‌برد تا به حالت عادی برگردد.

  در زایمان به روش طبیعی، به علت تغییراتی که در مجرای تناسلی زن ایجاد شده، بهتراست روابط زناشویی کمی دیرتر از سر گرفته شود.

همچنین اعتقاد بسیاری از زنان جامعه برآن است که چون قاعدگی آنها پس از زایمان قطع شده است یا اینکه چون در دوران شیردهی هستند، فعلا امکان باردارشدن آنها وجود ندارد و در مقاربتهای خود نیازی به استفاده از روشهای جلوگیری از بارداری ندارند.

اگر چه این دیدگاه به طور کلی اشتباه نیست و پایه علمی نیز دارد اما موارد زیادی از خانمها به این دلیل که از جزئیات و شرایط کاربرد این روش اطلاع کافی نداشته اند متاسفانه دچار بارداری ناخواسته شده و مشکلات جدی برای آنها و کودکان آنها ایجاد شده است . لذا برای استفاده صحیح از این روش رعایت نکات زیر لازم و ضروری می باشد :

این روش که به نام قطع قاعدگی در دوران شیر دهی یاLAM شناخته می شود جزو روشهای طبیعی جلوگیری از بارداری می باشد که درآن از وقفه ای که بعد از زایمان در تخمک گذاری ایجاد می شود استفاده شده و به عنوان یک روش جلوگیری از بارداری بکار برده می شود.

اما باید دقت نمود که همیشه و همه زنانی که زایمان کرده اند قادر به استفاده از این روش نمی باشند و فقط در موارد زیراستفاده ازاین روش جهت جلوگیری از بارداری توصیه می گردد:

۱- زنانی می توانند ازاین روش استفاده کنند که به نوزاد خود شیردهی از پستان داشته باشند و اگر نوزاد با شیر خشک تغذیه شود و مادر شیر دهی نداشته باشد این روش موثر نخواهد بود . زیرا زنان غیر شیر ده ممکن است چند هفته پس از زایمان تخمک گذاری آنها مجددا شروع شده باشد اما قاعدگی مادر مانند همیشه وآنطوری انتظار داشته است اتفاق نیافتد لذا اگر زوجین در چنین شرایطی نزدیکی داشته باشند امکان بارداری مجدد خانم وجود دارد.

۲- مادر باید حداقل ۱۰-۸ بار در یک شبانه روز کودک خود رابه طور موثر وکامل شیر بدهد به طوریکه هر نوبت شیر دهی ۱۵-۲۰ دقیقه به طول بینجامد. و اگر مادر کمتر از این میزان شیردهی داشته باشد یا مدت زمان شیر دهی کوتاه باشد وشیر خوارنتواند مکیدن های عمقی وکامل داشته باشد امکان کم شدن تاثیر روش وجود دارد.

۳- مادر حتما در طول شب نیز به کودک خود شیر بدهد.

۴- فاصله بین دو نوبت شیر دهی در طی روز نباید بیش از چهارساعت و در طول شب نباید بیش ازشش ساعت باشد . بنابراین مادرانیکه شاغل هستند و در طی ساعات کاری شیر دهی ندارند باید شیر خود را درمحل کاربدوشند به صورتی که سینه ها به خوبی تخلیه شوند تا ازتاثیرروش کاسته نشود .

۵- نوزاد حداقل ۸۵ درصد از نیاز تغذیه ای خود را از شیر مادر بدست بیاورد و اگر غذای کمکی برای کودک آغاز گردد یا ازشیر خشک در کنارشیر مادراستفاده شود  چون نوزاد کمتر شیرمادر را مصرف می کند از موفقیت روش کاسته می شود .

۶- قاعدگی مادر پس از زایمان باز نگشته باشد .در صورتیکه مادر پس از زایمان دچار قاعدگی گردد به احتمال زیاد تخمک گذاری نیز شروع شده و این روش به هیچ عنوان قابل اطمینان نیست. ( برای اینکه مادر در تشخیص اینکه آیا قاعدگی وی شروع شده یا نه دچار اشتباه نشود بهتر است به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کند تابا گرفتن شرح حال دقیق اطمینان لازم حاصل گردد)

۷- هر زمانیکه کودک به سن شش ماهگی تمام برسد باید مادر این روش را ترک کند و سراغ روشهای مطمئن تری برود چون بعد از شش ماه خود به خودمیزان تاثیر این روش در حد زیادی کاهش می یابد. بنابراین حتی اگر مادر بعد از شش ماهگی کودکش همچنان شیر دهی کامل رانیز داشته باشد امکان موفقیت این روش به اندازه ماههای اول نیست.

در صورتیکه این روش با در نظر گرفتن شرایطی که در بالا ذکر گردید به طور مستمر مورد استفاده قرار گیرد می تواند تا حد زیادی از بارداری خانم جلوگیری کندو فقط به احتمال ۲ درصد ممکن است طی شش ماه اول تولدعلیرغم به کارگیری این روش دچار بارداری ناخواسته شود .

مادرانیکه در دوران پس از زایمان به سرمی برند علاوه بر روش قطع قاعدگی در شیر دهی (LAM)انتخاب های دیگری نیز دارند که این روشها عبارتند از :

۱- کاندوم ( موفقیت ۹۷درصدی )

۲- قرص لاینسترونول یا قرص دوران شیر دهی( موفقیت۹۹ درصدی)

۳- آمپول DMPA یا سه ماهه( موفقیت ۷/۹۹درصدی)

۴- ای یو دی( موفقیت۲/۹۹درصدی)

لذا توصیه میشود کلیه مادران تازه زایمان کرده به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه نمایند و با انجام یک مشاوره کامل و دقیق یک روش مطمئن جلوگیری از بارداری را برای خود انتخاب نمایندتا ازبارداری نا خواسته در این دوران حساس ومهم جلوگیری کرده وبه حفظ سلامت خود و جامعه کمک نمایند.




موضوعات مرتبط: بارداری ,
برچسب‌ها: احتمال خطر بارداری سریع پس از زایمان ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

بیش از ۶ ساعت نشستن در روز، از سیگار کشیدن نیز خطرناک تر است


پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج تحقیقات بر روی شیوه زندگی انسانها نشان داده است که خطر مرگ در افرادی که بیش از ۶ ساعت در روز می نشینند تا ۴۰ درصد افزایش می یابد.

اطلاعات اولیه ای که از تحقیقات سازمان بهداشت جهانی در زمینه عوامل خطرساز وجود دارد حاکی از اینست که عدم فعالیت یا زندگی بی تحرک، یکی از ۱۰ علت اصلی مرگ و میر ناتوانی در کل جهان است. در کشورهای مختلف بین ۶۰ تا ۸۵ درصد از بالغین تحرک کافی برای بهبود سلامتی شان ندارند.

زندگی با تحرک کم موجب افزایش تمام علل مرگ و میر میشود.

خطر بیماریهای قلب و عروق،دیابت و چاقی را دوبرابر میکند و مشخصاً باعث افزایش خطر سرطان روده،فشار خون بالا،استئوپروز،افسردگی و اضطراب میشود

تمام سیستمهای بدن ، در معرض خطرات ناشی از کم تحرکی هستند . این خطرات به سن ، سلامت جسمی – روانی ، سطح بی تحرکی ، مدت و زمان بی تحرکی بستگی دارد .

امروزه افراد ساعات زیادی از روز را در مقابل تلویزیون یا رایانه می نشینند و مطالعات جدید نشان می دهد نشستن به مدت طولانی از سیگار کشیدن نیز خطرناک تر است.

امروزه اکثر کارها به صورت نشسته انجام می شود و آمار نشان می دهد هر فرد به طور متوسط حدود ۹.۳ ساعت در روز می نشیند.

پزشکان اظهار کردند: نشستن یا همان بی تحرکی باعث کند شدن متابولیسم بدن، کاهش میزان چربی های مفید در خون و بروز چاقی می شود.

همچنین نشستن باعث ابتلا به بیماری های قلبی عروقی، دیابت نوع ۲ و سرطان پستان و روده بزرگ می شود.

فعالیت بدنی میتواند کیفیت زندگی را در تمام سنین برای همگان بهبود بخشد. شیوه زندگی فعال باعث میشود افراد مسن دوستان جدیدی پیدا کنند،در فعالیتهای اجتماعی باقی بمانند و با سایرین در تمام سنین مراوده داشته باشد.

بهبود انعطاف پذیری،تعادل و قوام عضلانی به پیشگیری از افتادن که دلیل عمده ناتوانی در افراد مسن است کمک میکند.مشخص شده است که شیوع بیماریهای مغزی در افرادی که از نظر بدنی فعال هستند کمتر است.فعالیت بدنی میتواند کمک شایانی به درمان برخی اختلالات فکری مثل افسردگی بنماید.

جلسات ورزشی برنامه ریزی شده مطابق با سطح تناسب بدنی هر فرد یا پیاده روی ساده میتواند فرصت یافتن دوستان جدید و اتصال با جامعه و کاهش احساس تنهایی و محرومیت اجتماعی را به فرد بدهد.

فعالیت بدنی میتواند خود اتکایی و اطمینان به خود را که معیارهایی مبنایی در سلامت روح است افزایش دهد.

بنابراین ترویج فعالیت های فیزیکی و ترغیب مردم به انجام ورزشهای مفید باید جزء اولویت های اساسی سیاست گذاران بهداشتی قرار گیرد.

این مهم نیاز به تغییر ساختار فرهنگی جامعه از طریق افزایش آگاهی شهروندان در مورد اثرات سودمند انجام فعالیت های بدنی و لزوم پرهیز از بی تحرکی دارد.فرهنگ سازی در این خصوص باید از همان سال های ابتدایی دبستان شروع شود تا فرد بتواند در طول زندگی تحرک کافی داشته باشد.

والدین در منزل و متولیان امر آموزش در مدارس باید محیطی حمایت کننده و تشویق کننده برای افزایش تحرک بدنی فراهم نمایند.ادامه روند بی تحرکی در کودکان سبب بروز چاقی شده و در نهایت شانس مرگ زودرس و ناتوانی در بزرگسالی را افزایش می دهد .

فعالیت بدنی نوعی حرکت و جنبش است که توسط عضلات اسکلتی ایجاد می شود و نیازمند انرژی است.

حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت فیزیکی منظم با شدت متوسط به مدت ۵ روز در هفته خطر ابتلاء به بیماریهای شایع غیرواگیر را کاهش می دهد.این نوع از فعالیت باید به نحوی انجام شود که تعداد ضربان قلب افزایش یابد.

متخصصین تاکید می کنند که انجام فعالیت های بدنی موجب بهبود عملکرد تمامی اعضاء بدن می گردد که در زیر نمونه هایی از اثرات مثبت فعالیت بدنی منظم را ذکر می کنیم :

- خطر مرگ و میر قبل از بلوغ را کاهش میدهد.

- خطرمرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی یا سکته مغزی را کاهش می دهدکه مسوول یک سوم تمام مرگ ها هستند.

- خطر ایجاد بیماری های قلبی یا سرطات روده ها را تا ۵۰ درصد کاهش میدهد.

- خطر ابتلای به دیابت نوع ۲ را ۵۰ درصد کاهش میدهد.

- کمک میکند تا احتمال ابتلای به فشار خون بالا را که یک پنجم جمعیت بالغ دنیا را گرفتار کرده کاهش یابد.

- به پیشگیری یا کاهش استئوپروز کمک میکند،خطر شکستگی لگن را تا ۵۰ درصد در زنان کاهش میدهد.

- خطر ایجاد دردهای ناحیه کمر را کاهش میدهد.

- باعث ترفیع سلامت روحی و روانی میشود.اضطراب،استرس و احساس افسردگی و تنهایی را کاهش میدهد.

- کمک میکند تا از عادات خطرناک مثل مصرف سیگار،الکل و سوءاستفاده از مواد مخدر و رژیم غذایی بد و خشونت مخصوصاً در کودکان و نوجوانان جلوگیری شود.

- کمک میکند تا وزن بدن را تنظیم کرده و خطر چاقی را ۵۰ درصد نسبت به افراد بی تحرک کاهش میدهد.

- کمک میکند تا استخوانها،عضلات و مفاصل سالمی داشته باشیم و افراد دچار حالات ناتوان کننده مزمن را از نظر قدرتی تقویت میکند.

- میتواند به درمان حالت های دردناک مثل کمردرد و زانودرد کمک کند.




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: بیش از ۶ ساعت نشستن در روز , از سیگار کشیدن نیز خطرناک تر است ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

آیا تنها با مصرف محصولات کشاورزی می توان ید مورد نیاز بدن را تامین کرد؟


در هر منطقه ای که میزان ید خاک کم باشد دریافت ید نیز ناکافی خواهد بود . از آنجا که خاک مناطق کوهستانی در معرض شستشوی مداوم بر اثر سرازیر شدن آنها می باشد. میزان ید در خاک این مناطق کم است پس در ساکنین مناطق مرتفع احتمال کم بودن ید دریافتی بیشتر از افرادی است که نزدیک به دریا زندگی می کنند .

  علاوه بر کمبود یک خاک باید مصرف مواد غذایی حاوی مواد گواتر زا را در نظر داشت. در برخی مواد غذایی موادی موجود است که باعث اختلال در جذب یا مصرف ید می شود نظیر تیوسیانات موجود در کلم .

البته مواد گواتروژن موجود در کاساوا (سیب زمینی شیرین) کلم ، شلغم ، ذرت ، بادام زمینی در صورتی که غذای عمده مردم باشند یا هر روز به مقدار زیاد مصرف شوند موجب بروز گواتر می شود .

در کشور ایران با توجه به اینکه این مواد غذایی عمده و اصلی نیستند در بروز گواتر نقشی ندارند.

ید یک عنصر طبیعی و ضروری برای زندگی انسان است که بایستی بطور روزانه مصرف شود، مقدار ید مورد نیاز یک فرد بالغ بطور متوسط ۱۵۰ میکروگرم در روز است (یک مقدار جزئی که می تواند به اندازه سر سوزن باشد) .

مقدار مورد نیاز ید در تمام طول عمر متوسط انسان به اندازه یک قاشق چایخوری است.

این ریز مغذی برای رشد و تکامل جسمی و ذهنی فرد حتی قبل از تولد مورد نیاز است، ید بدلیل افزایش نیاز فیزیولوژیک در اوایل دوران کودکی، بلوغ، حاملگی و شیردهی بدن به ید بیشتری نیاز دارد و دریافت مقدار کافی آن اهمیت حیاتی دارد..

اصطلاح اختلالات ناشی از کمبود ید (IDD) در سال ۱۹۸۳ توسط هتزل (Hetzel) برای توصیف مجموعه ای از عوارض ناشی از دریافت ناکافی ید بکار رفت . (جدول ۲) این عوارض شامل بزرگ شدن بروز بدون علامت تیروئید (گواتر) . سقط و مرده زایی ، کم کاری تیروئید .

کوتاهی قد، اختلالات روانی، کر و لالی، اختلال تکلم ، نقایص حرکتی ، ناهنجاریهای مادرزادی، افزایش مرگ و میر دوره نوزادی ، فلج اسپاستیک کرتینس عصبی میگردم و اختلال در عملکرد فیزیکی و ذهنی انسان است. کمبود ید همچنین شایعترین علت قابل پیشگیری آسیب مغزی دردوران کودکی است و باعث کاهش ضریب هوشی نیز می شود.

جدول یک میزان نیاز بدن به ید براساس سن را نشان می دهد.

جدول ۱- میزان ید مورد نیاز روزانه بدن (WHO/UNICEF/ICCIDD)

گروه جمعیتی

میزان ید مورد نیاز روزانه (میکروگرم در روز)

شیرخواران (زیر ۱ سال)

۵۰

کودکان ۶-۲ سال

۹۰

کودکان سن مدرسه (۱۲-۷ ساله)

۱۲۰

بالغین

۱۵۰

زنان باردار و شیرده

۲۰۰

جدول ۲- عوارض ناشی از کمبود ید براساس دورانهای مختلف زندگی

دوران زندگی

عوارض ناشی از کمبود ید

دوران جنینی

سقط و مرده زایی ، ناهنجاریهای مادرزادی ، افزایش مرگ و میر زمان تولد، کرتینیسم ، اختلالات عصبی حرکتی

دوران نوزادی و شیرخواری

افزایش مرگ و میر دوران نوزادی ، گواتر شیرخواران، کم کاری تیروئید

کودکی و نوجوانی

گواتر، کم کاری تیروئید، اختلال عملکرد ذهنی، عقب ماندگی تکامل جسمی

بالغین

گواتر و عوارض آن، کم کاری تیروئید ، اختلال عملکرد ذهنی، پرکاری تیروئید ناشی از تجویز ید

ید بطور طبیعی در خاک و آب وجود دارد بطوری که نیاز طبیعی بدن ما از سبزی ها و گیاهانی که روی خاک غنی از ید کاشته شده اند تامین می شود. اما وقتی خاک منطقه ای فاقد ید باشد محصولات بدست آمده نیز ازنظر این ماده مغذی فقیر است و حتی مصرف مداوم آنها نیز نمی تواند نیاز بدن به ید را برطرف کند.

بهترین منابع ید غذاهای دریایی هستند (مانند ماهی ومیگو) اما برای تامین ید از ماهی و میگو باید هرروز به میزان مشخصی از این دو ماده غذایی خورد تا ید مورد نیاز بدن تامین شود.

معمولا“ ماهی دریاهایی که آب آنها شور است بیشتر از ماهی دریاهای آب شیرین ید دارد، مقدار ید موجود درشیر و لبنیات و تخم مرغ بستگی به فصل و میزان ید خاکی دارد که حیوان روی آن پرورش یافته است.

دانه های غلات، حبوبات و میوه ها نیز از نظر ید فقیر هستند و از میان سبزی ها اسفناج بیش از بقیه ید دارد.

در کشور اسران بدلیل کمبود ید در خاک و آب، محصولات گیاهی و حیوانی فاقد ید کافی هستند وبرای تامین ید موردنیاز بدن باید بطور روزانه از نمک یددار تصفیه شده در برنامه غذایی روزانه استفاده شود.

البته به منظور مبارزه با اختلالات ناشی از کمبود ید باید مقادیر ناچیزی از این عنصر را به رژیم غذایی روزانه افزود. این کار به بهترین نحو و با کم ترین هزینه با یددار کردن نمک مصرفی انجام می‌شود. یددار کردن نمک‌های مصرفی به عنوان بهترین روش یدرسانی در بسیاری از کشورهای جهان به کار رفته است.

نحوه ی استفاده و نگهداری نمک یُددار:

- نمک یُد دار را باید در شیشه‌ های تیره‌ رنگی که درب آن ها باز نباشد و نور نبیند، نگهداری کرد تا یُد آن از بین نرود.

- در موقع پخت هم هر چه دیرتر نمک اضافه شود تا یُد بیشتر حفظ شود و بر اثر حرارت از میان نرود.

- فراموش نکنید که مصرف زیاد نمک خطر ابتلا به پُرفشاری خون را افزایش می ‌دهد و این که نمک یُد دارد به این معنی نیست که ما مصرف آن را بالا ببریم بلکه رعایت تعادل قدم اول است؛ زیرا همچنان یکی از توصیه‌ های سلامت در کشور مانند هر نقطه دیگر از دنیا، مصرف کم نمک است. از این رو، سر سفره نمکدان نگذارید و به همان نمکی که در حین پخت به غذا اضافه شده، بسنده کنید.

- نمک تصفیه نشده به علت داشتن ناخالصی،‌ در افرادی که سابقه بیماری های گوارشی، کلیوی و کبدی دارند و حتی مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتی های گوارشی، کلیوی، کبدی و حتی کاهش جذب آهن در بدن می شود.

- همواره به تاریخ مصرف نمک و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روی بسته بندی نمک ها توجه کنند و دقت کنند که عبارت نمک یددار تصفیه شده بر روی بسته بندی نمک، درج شده باشد و از خرید هر گونه نمک با عنوان نمک صنعتی خودداری کنند.




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: آیا تنها با مصرف محصولات کشاورزی می توان ید مورد نیاز بدن را تامین کرد؟ ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

شستن دسته ها نقش مهمی در پیشگیری از ابتلاء به بیماریها دارد


پیشگیری از ابتلاء به بیماریها در ارتقای سطح سلامت افراد جامعه به عنوان مساله ای مقدم بر درمان اهمیت زیادی دارد زیرا پیشگیری ارزانتر و راحت تر است. هر کس با مراعات بهداشت قادر است از لحاظ جسمی، روانی و اجتماعی در وضع مناسبی قرار گرفته و وظیفه ای را که نسبت به خود و افراد جامعه خود دارد به خوبی ادا نماید.

 از آنجا که اتخاذ تصمیم قاطع، صحیح و عقلانی درباره بهداشت و سلامت فردی و اجتماعی به دانش و اطلاعات در این زمینه نیازمند است بنابراین باید موضوع آموزش بهداشت جدی گرفته شود تا بتوان با افزایش آگاهی، رفتار ناسالم را تغییر داده و رفتار و عادت مطلوب بهداشتی را جایگزین آن نمائیم.

برای قرن های متمادی شستشوی دست با آب و صابون یک معیار بهداشت فردی به حساب می آمده و معمولاً به عنوان یک عادت مذهبی و فرهنگی قرار می گرفت با این وجود ارتباط بین انتشار بیماری و عدم شستشوی دست فقط دو قرن پیش به اثبات رسیده است.

در بررسی هایی که توسط Ignaz Semmelweis در اتریش و Oliver Holmes در بوستون آمریکا انجام شد ثابت شد که عفونت اکتسابی از بیمارستان از طریق دست کارکنانی که در مراقبت بهداشتی نقش دارند به افراد بستری در بیمارستان منتقل می شود.

در سال ۱۸۴۷، Ignaz Semmelweis مشاهده کرد میزان مرگ مادران که اکثراً مربوط به تب نفاسی بوده در یک کلینیک زایمانی در مقایسه با دیگر کلینیک بالاتر است (۱۶% در مقابل ۷%) در نهایت ایشان به این نتیجه رسید که پزشکان و دانشجویانی که از اتاق تشریح به اتاق زایمان می آیند دست آنها آلوده بوده و در حقیقت عوامل بیماریزا را به بیماران منتقل می کنند.

در ادامه ایشان پیشنهاد می کنند برای اینکه جلوی انتقال بیماری گرفته شود باید دست افراد دخیل در مراقبت پزشکی بعد از خروج از اتاق تشریح و قبل از تماس با بیمار با موادی شستشو داده شود. با بکار بستن این دستور و شستشوی دست با آب حاوی کلر میزان مرگ ناشی از این عفونت ها به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافت.

همه ساله بسیاری از بیماریها که از طریق دست آلوده منتقل می شود باعث مرگ و میر و ناتوانی به علت ابتلاء در گروه های سنی مختلف از جمله در کودکان زیر ۵ سال می شود. هدف ما در این نوشتار اینست که دیدگاه مردم را به این سمت سوق دهیم که رعایت بهداشت فردی مانند شستشوی دست ها با آب و صابون را در هر نقطه و مکانی که هستند مثل منزل، مدرسه، محل کار و در سطح جامعه جدی بگیرند و آنرا عملی کنند. اگر ما بتوانیم این رفتار را به شکل یک عادت دربیاوریم مطمئناً اثرات مثبت آن قابل مقایسه با اثر واکسیناسیون و مداخلات پزشکی در کاهش مرگ و میر ناشی از بیماریهای عفونی خواهد بود.

مردم در تمام دنیا دست خود را با آب می شویند و فکر می کنند شستشوی تنها با آب برای تمیزی دست کافی است در صورتی که فقط شستشو با آب و صابون می تواند آلودگی دست را بزداید.

فضولات انسانی یک منبع آلودگی و ازآلاینده های مهم محیط زیست است و اگر به طرز انتقال بیماریهای منتقله از راه مدفوع نگاهی بیندازیم می بینیم که انگشتان دست در کنار آب، مگس و خاک آلوده نقش مهمی در انتقال بیماری به یک میزبان جدید ایفا می کند.

پس باید با دخالت در این چرخه نقش دست و انگشتان در انتقال عوامل بیماری زا شکسته شود.

شستشوی دست با آب و صابون بعد از رفتن به توالت قبل از غذا خوردن و قبل از تهیه و آماده سازی غذا باید حتماً انجام شود.

دست معمولاً در تماس با مدفوع انسان یا حیوان، مایعات بدن مثل ترشحات بینی، غذا و آب آلوده می تواند باکتری، ویروس و انگل را به یک فرد منتقل کند. به نظر می رسد مشکل ما نبودن صابون نیست بلکه اینست که ما کمتر به این فکر می افتیم که از صابون برای شستشوی دست برای مواقع ضروری استفاده کنیم.

شستشوی دست با آب و صابون اثر بخش ترین راه برای پیشگیری از ابتلاء به بیماری های اسهالی و پنومونی است که این دو بیماری سالانه مسئول بیش از ۵/۳ میلیون مرگ در کودکان زیر ۵ سال است بررسی ها نشان می دهد که اسهال به عنوان دومین عامل شایع مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال دنیاست.

مطالعاتی که درخصوص اهمیت شستشوی دست با آب و صابون در کاهش مرگ و میر ناشی از اسهال انجام شده حاکی از آنست که شستن دست با آب و صابون بروز اسهال را به نصف کاهش می دهد.

همچنین شستشوی دست با آب و صابون می تواند جلوی انتقال بیماری تنفسی را بگیرد که این بیماریها بزرگترین قاتل کودکان زیر ۵ سال در دنیاست مطالعاتی که در پاکستان انجام شده نشان داد که شستشوی دست با آب و صابون تعداد پنومونی را در بچه های زیر ۵ سال تا بیش از ۵۰% کاهش داده است.

شستن دست توسط پرسنل مراکز درمانی و ضد عفونی کردن آن قبل از تماس با بیمار نقش مهمی در کنترل عفونت منتقله از طریق بیمارستان دارد.

در کشورهای در حال توسعه عفونت های ناشی از مراقبت بهداشتی ۱۵- ۵% بیماران بستری شده در بیمارستان را درگیر می کند و این میزان در بیماران بستری در بخش مراقبت ویژه (ICU) به ۳۷- ۹% می رسد. مطالعات اخیر نشان داد که سالانه تقریباً ۵ میلیون عفونت ناشی از مراقبت بهداشتی در بیمارستان های اروپا رخ می دهد.

بنابراین با توجه به اهمیت موضوع توجه به امر شستشوی دست با آب و صابون و مواد گندزدا در واحدهای درمانی نیز برای کنترل و جلوگیری از انتقال عفونت مهم می باشد.

اثرات این عفونت ها  می تواند شامل: طولانی شدن زمان بستری در بیمارستان، ناتوانی طولانی مدت، افزایش مقاومت عوامل بیماریزا به داروهای ضد میکروبی، بار مالی زیاد، افزایش هزینه برای بیمار و خانواده وی و افزایش مرگ و میر باشد.

بنابراین شستشوی دست می تواند جلوی انتقال بیماریهای اسهالی (وبا)، پنومونی، انگل های روده ای، سارس، آنفلوانزای پرندگان و خوکی، عفونت های پوست و چشم و …. را بگیرد.

طرز شستن صحیح دست ها با آب و صابون به این صورت است که باید دست را زیر شیر آب به صابون (ترجیحاً مایع) آغشته کرده و به مدت ۲۰ ثانیه کف دست، پشت دست، لای انگشتان و ناخن ها به خوبی شستشو داده می شود.

در مراکز درمانی مانند بیمارستان ها علاوه بر شستشوی دست ها با آب و صابون باید از مواد ضد عفونی کننده دست و براساس دستورالعمل شرکت سازنده استفاده شود.




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: شستن دسته ها نقش مهمی در پیشگیری از ابتلاء به بیماریها دارد ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

ابزاری به نام Cefaly ابداع شده که در پیشگیری از بروز سر دردهای میگرنی موثر است


محققین علوم پزشکی در دانشگاه  لیژ بلژیک می گویند موفق به ساخت سربندی شده اند که می توان با بستن آن به پیشانی به مدت ۲۰ دقیقه در روز از بروز سردردهای میگرنی پیشگیری کرد.

  این ابزار که Cefaly نام دارد تکانه های الکتریکی را به عصب بالای کاسه چشمی منتقل می کند که حس را در درون و اطراف چشم در کنترل خود دارد.

محققان دریافتند افرادی که از این سربند استفاده کرده اند، پس از دو ماه سر دردهای ناتوان کننده شان حدود یک سوم کمتر شد.

با این سربند تعداد افرادی که دردهای میگرنی شان به نصف کاهش یافت نیز سه برابر شد.

پروفسور جین شونن از دانشگاه لیژ بلژیک می گوید: این سربند در سراسر پیشانی قرار می گیرد و بیمار باید روزانه به مدت ۲۰ دقیقه آن را به سر بزند.

به گفته وی، این درمان هیچ گونه عوارض جانبی ندارد.

این پژوهشگر افزود: نتایج این شیوه جدید درمان بسیار شبیه داروهایی است که برای پیشگیری از بروز سردردهای میگرنی تجویز می شود.

اما این داروها اغلب عوارض جانبی بسیاری دارند و موجب می شوند بیمار مصرف آنها را متوقف کند.

در این مطالعه ۶۷ نفر که به طور متوسط در ماه چهار حمله میگرنی داشتند، به مدت چهار هفته بدون درمان بررسی شدند.

داوطلبان به دو گروه تقسیم شدند یک گروه به مدت سه ماه روزانه ۲۰ دقیقه تحت تحریک پالس های الکتریکی قرار می گرفتند و گروه دوم همین مدت با دستگاه نما ( دستگاهی که پالس های الکتریکی با تاثیر بسیار کم و یا بدون تاثیر داشت) درمان شدند.

محققان دریافتند آنهایی که تحت تحریک واقعی قرار داشتند روزهای بروز دردهای میگرنی شان در ماه سوم کمتر شد یعنی از هفت روز به پنج روز رسید این در حالی است که هیچ تغییری در گروه دستگاه نما دیده نشد.

۳۸ درصد از افرادی که تحت درمان با پالس های الکتریکی قرار داشتند شاهد کاهش نشانه های میگرن بودند این در حالی است که این کاهش در گروه کنترل فقط ۱۲ درصد بود.

نتایج این تحقیق در نشریه نورولوژی منتشر شده است .




موضوعات مرتبط: داروها , عمومی ,
برچسب‌ها: ابزاری به نام Cefaly ابداع شده که در پیشگیری از بروز سر دردهای میگرنی موثر است ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

اشعه ایکس ( X ) و تاثیر آن بر بدن


اشعه ایکس ( X ) یا پرتوهای رونتگن نوعی از امواج الکترومغناطیس با طول موج حدود ۱۰ تا ۱۰-۲ آنگستروم است که در بلورشناسی و عکسبرداری از اعضای داخلی بدن و عکسبرداری از درون اشیای جامد و به عنوان یکی از روش‌های تست غیرمخرب در تشخیص نقص‌های موجود در اشیای ساخته شده (مثلاً در لوله‌هاو…) کاربرد دارد.

 پرتوهای ایکس را بوسیله بمباران هدفی فلزی با باریکه‌ای از الکترونهای سریع تولید می کنند. قطعات اصلی لامپ اشعه ایکس شامل کاتد برای گسیل الکترونها و آند به عنوان هدف می‌باشد، که هر دو درون لامپ خلا جای گرفته‌ اند.

در سال ۱۸۹۵ ، درخشش کوتاه صفحه فسفرسانتی که در گوشه‌ای از آزمایشگاه نیمه تاریک بررسی اشعه کاتدیک قرار داشت، ذهن آماده و خلاق رنتگن که در آن زمان استاد فیزیک بود، متوجه پرتوهای تازه‌ای نمود که از حباب شیشه‌ای لامپهای کاتودیک بیرون زده و بی آنکه به چشم دیده شود به اطراف پراکنده می‌شوند.

آن چه مایه شگفتی رنتگسن شده بود، نفوذ این پرتوها از دیواره شیشه‌ای لامپ به بیرون و تأثیر آن روی صفحه فاوئورسانت در گوشه‌ای نسبتا دور از لامپ در آزمایشگاه بود. رنتگن به بررسیهای خود درباره کشف تازه که آن پرتو ایکس نامید (بخاطر فروتنی) ، ادامه داد. بعدها این اشعه رنتگن نامیده شد.

- تاریخچه

همان طور که ذکر شد پرتو ایکس در سال ۱۸۹۵ توسط ویلهلم کنراد رونتگن (رنتگن)، فیزیکدان آلمانی کشف شد و به دلیل ناشناخته بودن ماهیت آن، پرتو ایکس(X=مجهول) نامیده شد. او پی برد که برخورد پرتوهای کاتدی بر جداره‌های لامپ خلاء، پرتوهایی نامرئی با قدرت نفوذ بسیار زیاد تولید می‌کند که بر روی فیلم‌های عکاسی تأثیر می‌گذارند.

این پرتوها توانایی عبور از لایه‌های ضخیم مواد کدر، از جمله بافت‌های بدن انسان را داشتند.

نحوه تولید پرتو کاتدی به این صورت است که وقتی دو قطعه فلز کاتد(مثبت) و آند(منفی) که حامل حداقل ۱۰۰۰۰ ولت برق باشند وارد یک محفظه شیشه ای بسته باشند آن وقت فشار هوای درون آن محفظه را کاهش دهیم یک پرتو نامریی از قطب منفی به قطب مثبت می رود. که این پرتو را می توان با موادی که خاصیت فسفرسانس دارند را در مقابل پرتو بگذاریم می توان آن را دید.

این گمان که پرتوهای ایکس، امواج الکترومغناطیس با طول موج بسیار کوتاهند، به کمک یک آزمایش پراش دوگانه که در سال ۱۹۰۶ توسط سی.گ.بارکلا انجام گرفت، تائید شد. اثبات قطعی ماهیت موجی پرتو ایکس در سال ۱۹۱۲ به وسیله‌ی فون لاوه ارائه شد.

- انواع پرتو ایکس

پرتو ایکس تکفام (تک رنگ):

پرتو ایکسی که فقط دارای یک طول موج خاص است را پرتو ایکس تکفام می‌نامند. پرتو ایکس سفید (پیوسته): پرتو ایکسی که تکفام نبوده و دارای طول موج‌هایی در بازهٔ λ۱ تا λ۲ است. استفاده از پرتوهای X تکفام و با شدت مناسب ، در آنالیز عنصری کاربرد بسیار دارد.اما در طیف Xهای برگشتی از نمونه، قله‌هایی که مربوط به پراکندگی کشسان و ناکشسان است مشاهده می‌شود و در بررسی این قله‌ها پدیده‌هایی مشاهده می‌شوند که طبیعی به نظر نمی‌رسند.که این مربوط به دو خط Ka و KB است که پس از برخورد با نمونه‌های فلزی آشکار شده است اما نسبت این دو خط در پراکندگی کشسان تغییر می‌کند.حدس ما برای تعبیر این تغییر شدت ، تاثیر ساختار بلوری در پراکندگی (اثر براگ) پرتو X است .و اگر این حدس صحیح باشد می‌توان از آن برای تولید پرتو تکفام X استفاده کرد.برای بررسی صحت این حدس ابتدا سیستم آزمایش مناسبی را برای بررسی این پراکندگی ساختیم و به موازات آن با توجه به محاسبات تئوری که در فصل اول راجع به پراکندگی براگ ارائه کردیم آزمایش را در فصل سوم شبیه‌سازی نمودیم و شکل باریکه X خروجی را شبیه‌سازی کردیم.نمودار شدت پرتوهای X خروجی ناشی از هدف Zr در دو راستای X و Y است که از آزمایش بدست آمده است همین نمودارها است که شبیه‌سازی شده است بوضوح توافق نتایج تجربی با شبیه‌سازی مشخص است .شبیه‌سازی برای نمونه‌های دیگری نیز انجام شده است .

با استفاده از این شبیه‌سازی می‌توان سطح مؤثر برخورد پرتوهای X با نمونه را محاسبه کرده و با استفاده از اندازه این سطح، ابعاد مناسبی را برای نمونه پیش‌بینی کنیم.شبیه‌سازی ما قابلیت این را دارد که این سطح را برای حالاتی که پرتو فرودی با پرتو پراکنده شده زوایای مختلفی می‌سازد، محاسبه کند.این نتایج برای هدف Ti (تیتانیوم) و برای هدف Zr (زیرکونیم) نشان داده شده است .توافق نتایج نظری و تجربی نشان‌دهنده مناسب بودن این آرایش آزمایش ، برای بررسی مسئله پراکندگی است .

پس با این سیستم آزمایش ، پراکندگی را یک بار از روی یک نمونه مسی و یک بار از روی نمک طعام، بررسی کردیم در این آزمایشها هدف Ti بود که نسبت Ka/KB=100/13 است .اما این نسبت در زوایای مختلف پراکندگی تغییر می‌کند در آزمایش انجام شده با نمونه مسی این تغییرات از ۰/۳۱ تا ۲۳۰ برای زوایای ۲۷/۵ درجه تا ۴۷/۵ درجه، و برای نمونه نمک طعام تغییرات از ۰/۰۱۵ تا ۲۶۸۰ برای زوایای ۵/۱۲ درجه تا ۳۰ درجه است که در برخی زوایا KB ماکزیمم و در برخی زوایا Ka ماکزیمم است .مشاهده می‌شود که نسبت (Ka)Nal/(Ka)Cuدرصد۱۲۴ است .یعنی شدت قله‌های Nal از مس بسیار بیشتر است .

از طرفی با توجه به رابطه براگ و مشخص بودن انرژی و در نتیجه طول موج Ka و KB مربوط به Ti می‌توان زوایایی را که این طول موجها در آنها ماکزیمم پراش را دارند محاسبه کرد.برای مثال برای انرژی KB این زاویه ۴۱/۲۸ درجه از صفحه (۱۱۱) مس و ۴۹/۱۶ درجه از صفحه (۲۰۰) مس است که با نتایج تجربی بدست آمده مطابقت دارد.

بنابراین حدس ما در مورد تاثیر پراش براگ در تغییر نسبت Ka و KB صحیح است .پس با انتخاب زاویه مناسب می‌توان شدت یکی از پرتوهای Ka یا KB را ماکزیمم کرد و به این ترتیب اشعه X تکفام تولید نمود.اگر بتوانیم شکل هندسی مناسبی برای پراکنده انتخاب کنیم تا شدت پرتوها را بیشتر و آن را کانونی کند، می‌توان پرتو تکفام با شدت مناسب برای آنالیز عناصر بدست آورد.در این راستا با توجه به آزمایشهای فوق انتخاب یک پراکننده کروی، امکان می‌دهد تا کلیه پرتوهایی را که تحت زاویه مشخصی بازتابیده‌اند، در یک نقطه جمع کنیم.این سیستم را در فصل سوم شبیه‌سازی نمودیم و نتایج توزیع شدت پرتوها را روی صفحه نمونه بدست آوردیم.انجام آزمایشهای مربوط به این حالت و شبیه‌سازی سیستم کاملتر خود پروژه مفصلی است که شبیه‌سازی ما نقطه شروعی برای آن است .

اجرای عملی ساخت پراکننده کروی (در مورد مس یا فلز مناسب دیگر) و ساخت محفظه آزمایش مناسب دارای پیچیدگی و مشکلات است که باید با استفاده از روشهای مناسب حل شود.

درمورد استفاده از تک بلور با توجه به شدت زیاد پرتو پراشیده، می‌توان به تک بلوری نسبتا” کوچک (چند سانتی‌متر مربع) اکتفا کرد.اما برای اینکه پرتو X پراشیده متمرکز باشد لازم است که این تک بلور منحنی باشد.

ساخت تک بلور منحنی دشواریهای زیادی دارد که به نظر نمی‌رسد در چهارچوب تکنولوژی حاضر کشور قابل حل باشد.

آزمایشها و محاسبات این نوشته نشان می‌دهد که می‌توان از پدیده پراش پرتو X (حساس به طول موج) برای تکمیل روشهای مرسوم در آزمایشگاه و اندوگراف (حساس به انرژی) استفاده کرد.

- روش های تولید

در هنگام برخورد الکترونهای با سرعت بالا به فلزات، الکترون‌های لایه‌های پایین‌تر به لایه‌های بالاتر منتقل شده (اتم‌ها برانگیخته می‌شوند) و در هنگام برگشت الکترون‌ها به حالت پایه انرژی مازاد را به صورت پرتو ایکس گسیل می‌کنند.

بنابراین هر لامپ تولید پرتو ایکس باید شامل: منبع الکترون ، میدان شتاب‌دهنده به الکترونها و هدف فلزی باشد. به علاوه از آنجایی که قسمت عمده‌ی انرژی جنبشی الکترونها هنگام برخورد به فلز هدف، به حرارت تبدیل می‌شود، معمولاً فلز هدف را با آب خنک می‌کنند تا ذوب نشود.

پرتوهای ایکس را بوسیله بمباران هدفی فلزی با باریکه‌ای از الکترونهای سریع تولید می کنند. قطعات اصلی لامپ اشعه ایکس شامل کاتد برای گسیل الکترونها و آند به عنوان هدف می‌باشد، که هر دو درون لامپ خلا جای گرفته‌اند. با توجه به میزان نفوذ اشعه ایکس و فرکانس مربوطه‌اش از لامپهای اشعه ایکس متنوعی در کارهای تحقیقاتی ، پزشکی ، صنعت و … استفاده می‌کنند.

- طیف اشعه ایکس

اشعه تولید شده بوسیله لامپ اشعه ایکس یک طول موج ندارد. بلکه شامل گستره‌ای از طول موجهاست. پرتوهای ایکس بوسیله دو نوع فرایند تولید می‌شوند: شتاب منفی الکترونها در موقع برخورد با انتهای ماده هدف پرتوهای ایکسی با طول موجهای متفاوت تولید می‌کند.

این پرتو “سفید” یا نوار پیوسته فرکانسها در طیف اشعه ایکس را به عنوان تابش ترمزی می‌شناسند. برخورد الکترون با اتم هدف موجب جابجایی الکترون مداری در اتم هدف و راندن آن به حالت پر انرژی‌تری می‌شود. این عمل را برانگیزش می‌نامند.

هنگامی که الکترون مداری پر انرژی به موقعیت مداری نخستین خود برمی‌گردد، رها شدن انرژی بصورت گسیل پرتوی با فرکانس خاصی خواهد بود. این پرتو شدت خیلی بیشتری نسبت به پرتو “سفید” زمینه خواهد داشت.

معمولا برای هر ماده هدف معینی بیش از یک طول موج اشعه ایکس وجود دارد. طول موج پرتو تولید شده بوسیله لامپ اشعه ایکس ، حد پایینی دارد که با ولتاژ لامپ نسبت عکس دارد. پرتو حد پایینی طول موج طیف ، بیشترین اهمیت را در پرتو نگاری دارد. زیرا توانایی نفوذ آن بیشتر است.

- مشخصه های بارز اشعه ایکس

بزرگی جریان لامپ بر پخش طول موج اشعه ایکس تولید شده تأثیر ندارد. اما بر روی شدت پرتو موثر است. طول موج اشعه ایکس یا اشعه گاما بسیار مهم است. با کاهش طول موج ، نفوذپذیری پرتو به درون محیط افزایش می‌یابد. به بیان دیگر در مقایسه با پرتوی با طول موج بزرگتر ، پرتوی با طول موج بسیار کوتاه قادر به نفوذ به ماده معینی با ضخامت بیشتر و یا چگالی بیشتر خواهد بود. بنابراین ، اگر حداقل طول موج پرتو تولید شده با افزایش ولتاژ لامپ کاهش یابد، نفوذپذیری پرتو افزایش خواهد یافت.

- اثرات بیولوژیکی پرتو X

نفوذ پذیری پرتوهای ایکس تولید شده از پرتوهای گاما کمتر بوده اما برای پرتوهای ایکس تولید شده در لامپهای اشعه ایکس بوسیله چشمه‌های پرانرژی در خصوص فولاد نیز دیده می‌شود. باید توجه کرد که بیشترین ضخامتهای استفاده از زمانهای پرتودهی چند دقیقه‌ای و فیلمی با سرعت متوسط می‌توان مورد بررسی قرار داد. مقاطع ضعیفتر را با استفاده از زمانهای پرتودهی طولانی و فیلمی با سرعت زیاد می‌توان بررسی کرد .

تحقیقات دهه های اخیر مخاطرات پرتوهای یونساز را بطور قطع روشن کرده است . برهمین اساس امروزه اثرات بیولوژیکی پرتوهای یونساز را به سه گروه مختلف طبقه بندی می کنند :

-اثرات قطعی بدنی یا جسمانی :

جزو آثار اولیه یا زودرس بوده که وقوع آنها حتمی است . که از سرخی پوست « Erythema» تا نکروز سلولها و عقب افتادگی رشد زمانی« که حاصل تابش مناطق اپی فیزییال در کودکان است » متفاوت است .

- آثار آماری بدن :

همانطور که از نام آنها پیداست آماری بوده که از مهمترین آنها لوسمی « Leukemia » انواع سرطانها و کوتاهی عمر است . نام دیگر این آثار ، آثار دیررسی است .

- اثرات ژنتیکی :

اثراتی که در فرزندان و نسل های آینده افراد مورد تابش ظاهر می شوند و ناشی از اثر پرتو بر روی DNA می باشد .

اثر اشعه روی سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگی دارد . بطور کلی هر چه زمان تابش اشعه کمتر باشد اثر آن زیادتر است زیرا در طی آن فرصت برای ترمیم  سلول وجود ندارد .

اثر اشعه در قسمتهای مختلف سلول و همینطور انواع سلول یکسان نمی باشد و همینطور این اثرات در حالات مختلف یک سلول متفاوت می باشد . طبق تجربه هسته سلول ۲۵ بار حساس تر از سیتوپلاسم است از طرفی می دانیم خاصیت تولید مثل مربوط به هسته بوده بنابراین ضایعات آن به مراتب وخیم تر می باشد به علاوه تغییرات هسته برعکس سیتوپلاسم قابل ترمیم نمی باشد . اگر چه همه سلولهای زنده به اشعه X حساسند ولی این حساسیت در آنها متفاوت است .

طبق قانون برگونی و توبیوند هرچه فعالیت تقسیم سلولی زیادتر و فاصله آن از زمان تقسیم بعدی بیشتر و عمل فیزیولوژیکی آن نامشخص تر باشد حساسیت آن نسبت به اشعه X بیشتر خواهد بود .

در بین موجودات تک سلولی معمولاً باکتریها حساسیت زیادی به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و سایر پرتوهای یونساز می توان کشت میکروبی را استریل کرد و بطور کلی حساسیت میکروبهای بیماری زا خیلی کمتر از سلولهای بدن است و از حساس ترین سلولهای بدن به ترتیب نزولی WBC و RBC موجود در طحال و تیموس و مغز استخوان و سلولهای سمینال و مولد اپیدرم است .باید یادآوری کرد که هر گاه بافتی به هر علت مثلاً آماس به حالت جنینی بازگشت کند حساسیت آن به اشعه زیاد می شود .

اثرات اشعه بر گلبولهای خونی : خود گلبولها در برابر پرتو حساسیت زیاد ندارند اما سلولهای تولید کننده آنها در غدد لنفاوی و طحال و مغز استخوان حساسیت بالایی دارند ودر بین آنها بافت لنفوئید از بقیه حساستر بوده و بافت میلوئید که شامل گلبولهای سفید چند هسته ای  است حساسیت کمتری دارد به همین دلیل لکوپنی زودتر از آنمی ظاهر می شود .

اثر اشعه بر سایر بافتها : بافت های همبند دارای حساسیت کم در برابر اشعه هستند و عوارض ایجادی در آنها در نهایت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسیت زیاد داشته و منجر به اختلالاتی در ترشحات آنها می شود صلبیه چشم بخصوص در دوره جنینی به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به کاتاراکت می شود .

اثر اشعه بر غدد تناسلی : اگر بیضه در معرض تابش قرار گیرد حجم کار آن کم شده و تعداد اسپرماتوزوئیدها نیز کم شده و سپس به کلی از بین می رود اما فعالیت جنسی عادی است .

عقیمی ممکن است موقتی یا دائمی باشد . مقادیر کم اشعه که هیچ گونه ضایعه پوستی در بیضه ایجاد  نکند ممکن است منجر به عقیمی شود . پرتو X  بر تخمدان نیز اثر داشته و منجر به عقیمی موقت یا دائمی می شود ، هر چه فولیکولها به مرحله رسیدگی نزدیکتر باشد به اشعه حساسترند که اگر دوز اشعه کافی نباشد عقمی موقت ایجاد می شود .




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: اشعه ایکس ( X ) و تاثیر آن بر بدن ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

تحقیقات جدید فرضیه باستانی ارتباط بین خلاقیت و بیماری روانی را تأیید می کند


پژوهشگران علوم پزشکی در موسسه‌ی کارولینسکا که گسترده ترین تحقیق در این زمینه را انجام داده اند، می‌گویند مردم شاغل در حرفه‌های خلاق معمولاً بیش از سایرین تحت درمان بیماری‌های روانی هستند.

 درباره خلاقیت تعاریف و نظریه های متفاوتی ذکر شده است. خلاقیت گاهی به عنوان هدیه خدایان و گاهی نابهنجاری تلقی شده است. رابطه نبوغ با بیماریهای روانی حداقل از دوهزار سال پیش مورد بحث بوده است.

در سال گذشته تیم تحقیقاتی موسسه‌ی کارولینسکا نشان داد که هنرمندان و دانشمندان معمولاً از خانواده ­هایی هستند که در آن­ها بیماری دوقطبی و اسکیزوفرنی (روان­گسیختگی) رواج بیشتری دارد.

آن­ها سپس با در نظر گرفتن سایر بیماری­ها نظیر افسردگی، بی­اشتهایی عصبی، سندروم اضطراب، اوتیسم، بیش­فعالی-کم­توجهی، سوء استعمال مشروبات الکلی، و خودکشی و نیز با درنظرگرفتن بیمارانی که خارج از بیمارستان هستند، دامنه تحقیق خود را بزرگ­تر کردند.

این تحقیق به بررسی ۱٫۲ میلیون بیمار و به همان تعداد گروه کنترل شامل افراد سالم پرداخته است.

نتایج این تحقیق که در تأیید بررسی‌های گذشته بود، نشان داد بیماری دوقطبی در بین افراد هنرمند، متخصصان علمی، رقصنده­ها، محققان، عکاسان و نویسندگان رواج بیش­تری دارد.

نویسندگان به خصوص از بین تمام گروه­های بیماری در بین گروه­های اسکیزوفرنی، افسردگی، سندروم اضطراب و سوءمصرف مواد بیش­تر مشاهده شدند و ۵۰% بیش­تر از جمعیت عموم تمایل به خودکشی دارند.

به علاوه، محققان مشاهده کردند که حرفه­های خلاق در بین وابستگان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، بی­اشتهایی عصبی، و تا حدودی اوتیسم بیش­تر متداول است.

سیمون کیاگا مشاور روانپزشک و دانشجوی دکترا در دانشکده­ی همه­گیرشناسی و آمار زیستی، می‌گوید نتایج این تحقیق منجر به در نظر گرفتن روش­های جدیدی برای بررسی بیماری­های ذهنی می­شود.

او می­گوید: “اگر ما این‌طور در نظر بگیریم که یک سری پدیده­های همراه با بیماری مفید هستند، این راه جدید برای درمان بیماری را نشان می‌دهد.

در این صورت پزشکان و بیماران به این فکر خواهند افتاد که چه بخشی را معالجه کنند و به چه قیمتی، بر خلاف گذشته که تلاش برای از بین بردن تمام بیماری صورت می­گرفت.”

ارسطو خلاقیت را با صرع،  مالیخولیا، و افسردگی مرتبط می سازد. او نوشته است که در زمینه فلسفه، سیاست، شعر و هنر افرادی که برجسته شمرده شده اند همگی تمایل به افسردگی داشته اند. یکی از نظریه های باستانی خلاقیت، آنرا به عنوان دیوانگی درنظر می گیرد.

این دیدگاه، خودجوشی و غیرعقلانی بودن خلاقیت را نتیجه جنون می داند. موضوع نبوغ و دیوانگی قرنها ادامه یافت. بحث مالیخولیا در قرن ۱۶ و ۱۷ میلادی میان هنرمندان رواج شدیدی یافت.

لمبروزو در کتاب معروف خود ( بشر نابغه ) تاکید می کند که انسان به مقتضای ساختمان زودشکن اعصاب خود، خواه ناخواه به سوی جنون سوق داده می شود و نبوغ را یک نوع جنون انسانهای خوشبخت می داند که آنان را به جای سوق دادن به بیمارستانهای روانی، به اوج شهرت و افتخار می رساند.

از بررسی های رنک که دانشمندان و هنرمندان را به وسیله آزمونهای فرافکن مورد بررسی قرار داده  و همچنین مطالعه زندگی هنرمندان نامی و مشهور این نتیجه حاصل می شود که احتمالاً بین خلاقیت هنری و اختلالات روانی رابطه ای وجود دارد. برای مثال در تحقیق رنک، ارنست همینگوی، ویرجینیا ولف، هارت کرین، چاترتن، شلی و ساموئل واتسون جزء آن دسته از دانشمندان و هنرمندانی بودند که بیش از دیگران با مشکلات روانی دست و پنجه نرم کرده اند. موسیقی دانان مشهور مانند بتهوون، شوبرت و چایکوفسکی دچار افسردگی بوده اند.

بررسی زندگی ادوارد مانچ نقاش مشهور آلمانی نشان می دهد که از هذیان های تعقیب و توهمات شنیداری رنج می برده است. ون گوگ نقاش مشهور نیز مبتلا به صرع و نوسانات شدید خلقی بوده است.

چارلی چاپلین، کارگردان، نویسنده و هنرپیشه بزرگ جهان هم دارای نوسانات خلقی بوده است. هنری مورنو دارای اختلال شدید منیک دپرسیو بوده و سرانجام دست به خودکشی زده و مارلون براندو سالها تحت رواندرمانی بوده است.




موضوعات مرتبط: بیماری های روانشناسی , تاریخ پزشکی , عمومی ,
برچسب‌ها: تحقیقات جدید فرضیه باستانی ارتباط بین خلاقیت و بیماری روانی را تأیید می کند ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

فشار خون بالا در زمان بارداری ، موجب افزایش خطر بیماریهای قلبی در آینده می گردد


پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج یک تحقیق جدید نشان داده است که زنانی که در دوران بارداری فشار خون بالا دارند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماریهای قلبی، بیماریهای کلیوی و دیابت در مراحل بعدی زندگی خود قرار خواهند گرفت.

  خانم هایـی که بـعد از طـی نیمه اول بـارداری دچار افزایـش فشار خون می شوند و در ادرار پروتئین دارند دچار اختلال پیچیده ای هستند که پره کلاپسی نامیده می شود.

کسانیکه قبل از بارداری دچار فشار خون هستند و یا قبل از هفته بیستم بارداری به آن مبتلا می شوند دچار اختلالی هستند که فشار خون مزمن نامیده می شود.

محققان عنوان کردند که افزایش خطر این نوع بیماریها حتی برای زنانی که یک یا ۲ بار در دوران بارداری دچار افزایش فشارخون بالا شده اند، نیز صدق می کند.

تویجا مانیستو، فوق دکترا از موسسه ملی بهداشت کودکان و توسعه انسانی در آمریکا گفت: بر اساس تحقیقات انجام شده افرادی که جوان و دارای وزن طبیعی، غیر سیگاری و بدون دیابت در دوران بارداری بودند، همگی در آینده در زندگی خود با خطرات کمتری از بیماریهای مذکور رو به رو بودند.

مانیستو افزود: بر اساس این یافته ها زنان مبتلا به فشار خون در دوران بارداری یا افرادی که به فشار خون بالا برای اولین بار در دوران بارداری تشخیص داده می شوند ممکن است از عوامل خطرات بیماریهای جامع قلبی که به وسیله پزشکان در جهت کاهش بیماریهای قلبی دراز مدت کنترل می شود، بهره مند شوند.

فشار خون زنان باردار باید کمتر از ١٣ بر روی ۵/٨ باشد که اگر این رقم به ١۴ بر روی ٩ یا بیشتر افزایش یابد، فشارخون بالا محسوب می شود.

هر چند این مشکل بعد از زایمان برطرف می شود، اما ممکن است خطر فشارخون بالای مزمن را در آینده افزایش دهد، به همین دلیل کنترل بیماری در دوران بارداری توسط پزشک ضروری است.

در دوران حاملگی به طور طبیعی تغییراتی در سیستم قلبی عروقی رخ می دهد که در بسیاری از موارد مشابه بیماری های قلبی است و می تواند تشخیص بیماری قلبی را دشوارتر کند.




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: فشار خون بالا در زمان بارداری , موجب افزایش خطر بیماریهای قلبی در آینده می گردد ,
تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391
نویسنده : کیان کیانی

هاری چیست ؟


هاری ( rabies ) یک بیماری عفونی حاد( آنسفالیت ) و کشنده ویروسی است که به دوشکل تحریکی (هاری خشمگین) و ساکت (هاری فلجی) ظاهر می شود.

این بیماری مخصوص گوشتخوران اهلی و وحشی بوده ، انسان و سایر حیوان های خونگرم پستاندار، بطور تصادفی و اغلب از طریق حیوان گزیدگی به آن مبتلا می شوند.

اهمیت بیماری هاری به دلایل زیر است :

۱- میزان کشندگی بالا(۱۰۰%)، بطوری که پس از ظهور علایم بالینی چه در انسان و چه در حیوان، قابل درمان نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود .

۲- افزایش روند موارد حیوان گزیدگی در انسان ، بطوری که به ناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان پیشگیری آسیب دیدگان می شود .

۳- تلفات دام و خسارت های اقتصادی ناشی از این بیماری که در دام ها ایجاد می شود.
روند سالانه حیوان گزیدگی در ایران روبه افزایش است، بر اساس بررسی های آماری در استانهای مختلف بیش از ۸۵%از موارد حیوان گزیدگی توسط سگ اتفاق می افتد که بیشتر این موارد به سگ های خانگی و سگ های گله اختصاص دارد و متاسفانه علت اصلی آن عدم قلاده گذاری است .

عامل بیماری:

عامل هاری ، ویروسی از گروه RNA و نروتروپ متعلق به رابدو ویروس ها و جنس لیا ویروس ها است .حلال های چربی ، ویروس را از بین می برد .

این ویروس تحت تاثیر خشکی و حرارت  ۵۶ درجه سانتی گراد طی یک ساعت ، اشعه ماورا بنفش ، فرمالین و اتانول ۷۰ – ۴۰ % ، ترکیب های آمونیوم چهار ظرفیتی ، آب و صابون بنزالکانیوم کلراید یک درصد غیر فعال می شود .

راههای سرایت بیماری به حیوان و انسان:

۱٫ گاز گرفتن:اصلی ترین راه سرایت بیماری ، گاز گرفتن بوسیله حیوان هار است . البته از طریق کشیدن شدن پنجه آغشته به بزاق حاوی ویروس هاری ( بویژه در گربه و گربه سانان )نیز بیماری منتقل می شود.

۲٫ پوست :از طریق پوست سالم ، هاری سرایت پذیر نیست؛ ولی از راه کوچک ترین خراش یا زخم در پوست ، این بیماری منتقل می شود.

۳٫ نسوج مخاطی :سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند و هنوز علایم بالینی در آنها ظاهر نشده ، از طریق لیسیدن لب ،چشم و بینی کودکانی که با آنها بازی می کنند بیماری هاری را انتقال می دهند .

۴٫ تنفس :بویژه در غارهای محل زندگی خفاش های آلوده ، امکان پذیر است .

۵٫ دستگاه گوارش :انتقال از این راه بعید است؛ ولی حیوان گوشتخوار ممکن است به ندرت از طریق خوردن لاشه حیوان مرده در اثر ابتلا به هاری به این بیماری مبتلا شوند. به هر حال باید از خوردن گوشت و فرآورده های دام های مبتلا به هاری خودداری کرد.

۶٫ جفت :از آنجا که در یک بررسی ویروس هاری را از جنین ، رحم و تخمدان های یک حیوان ماده جدا کردند ، انتقال هاری از طریق جفت نیز بعید نیست .

۷٫ وسایل آلوده :از آنجا که ویروس در برابر نور و خشکی حساس است انتقال از این راه در موارد استثنایی رخ می دهد .

۸٫ انسان به انسان :تا به حال موارد معدودی انتقال هاری از انسان به انسان از طریق پیوند اعضا در دنیا گزارش شده است .

علایم بیماری در حیوان:

دوره نهفتگی در سگ و گربه معمولا ۳ – ۲ هفته و گاهی چند ماه است . در خصوص بروز علایم هاری در حیوان باید به این نکته توجه داشت که در برخی موارد ، ۱۰ – ۳ روز قبل از بروز علایم بالینی در سگ و گربه ویروس موجود در بزاق حیوان می تواند بیماری را منتقل کند .

اگر بزاق حیوان در زمان گاز گرفتن  آلوده به ویروس باشد علایم بالینی حد اکثر ۱۰ روز بعد در حیوان ظاهر شده و حیوان خواهد مرد. به همین دلیل ، پس از هر گاز گرفتن توسط این دو حیوان ، باید آنها را تا ۱۰ روز در قرنطینه نگه داشت .

پس طی دوره نهفتگی اولین علامت بیماری ، تغییر در رفتار و عادت های حیوان است؛ به نحوی که یا بیش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پیدا می کند و مثل این که از او کمک می طلبد یا عصبانی و بد خو شده ، غذای خود را به دلیل اختلال در بلع به خوبی نمی خورد .

پیشرفت بیماری در حیوان به دو صورت می توند باشد :

•هاری ساکت یا فلجی :حیوان به گوشه ای پناه می برد و ابتدا دست ها سپس پاها و بعد سایر اندامها فلج شده و در نهایت حیوان به علت فلج دستگاه تنفسی می میرد .

•هاری خشمگین :پس از دوره تغییر رفتار ، حیوان پریشان و مظطرب و کم کم وحشی و درنده می شود و به گاز گرفتن سنگ و چوب و اشیای مختلف پرداخته و محل زندگی خود را ترک می کند و بدون هدف به هر جایی می رود و به هر کس و هر حیوان سر راه خود حمله می برد .

در نهایت پس از مدتی در اثر دوندگی زیاد و گرسنگی و تشنگی به علت عدم قدرت بلع ، کف از دهانش سرازیر شده و پی در پی زمین می خورد .صدای پارس حیوان ، خشن ، ناموزون و بریده بوده و درندگی در چهره اش هویداست .

علایم بالینی در انسان :

دوره نهفتگی در انسان بطور معمول ۱۵ روز تا ۳ ماه و بطور متوسط ۱ تا ۲ ماه (۷۵% موارد کمتر از ۳ ماه )به طول می انجامد . ولی از چند روز تا بیش از ۳ ماه ، حتی تا چند سال هم مشاهده شده است .طول دوره نهفتگی به شدت زخم ، تعداد جراحت و محل آنها بستگی دارد . به نحوی که گاز گرفتن صورت زودتر موجب بروز علایم بیماری می شود .سوش ویروس آلوده کننده ،همچنین سن و گاز گرفتن از روی لیاس یا وسایل حفاظتی نیز در طول دوره  نهفتگی تاثیر دارد .

پس از دوره نهفتگی علایم اولیه غیر اختصاصی( تب، لرز ، سردرد، ضعف ،درد عضلانی ،اشکال در بلع و…) و اختصاصی (سوزش ، گزگز و مورمور در محل گاز گرفتن ) همچنین مرحله حاد عصبی به دو شکل تحریکی یا خشمگین (ترس از آب علامتی است که در این شکل در بیشتر موارد دیده می شود ) و ساکت یا فلجی ( این دوره طولانی تر از هاری خشمگین است و کمتر شایع می باشد ) بروز پیدا می کند و در نهایت بیمار به مرحله کما می رسد و به علت نارسایی و آپنه یا کلاپس قلبی عروقی می میرد .از شروع علایم بالینی تا مرگ بطور متوسط ۴ تا ۷ روز طول می کشد .

تعاریف و طبقه بندی موارد

اقدامات لازم در خصوص افراد حیوان گزیده :

• زودن و خارج کردن ویروس هاری از محل زخم؛ شستشوی‌ عمقی‌ با آب‌تمیز و محلول‌ صابون‌ حداقل‌ به‌ مدت‌ ۵تا ۱۰ دقیقه‌ که‌ می‌توان‌ ادعا کرد درصدبالایی از پیشگیری‌ مربوط به‌ رعایت‌کامل‌ همین‌ نکته‌ است‌.بنابراین‌ تأکیدمی‌شود در صورت‌ مواجهه‌ با حیوان‌گزیدگی‌ قبل‌ از ارجاع‌ به‌ مرکز درمان‌پیشگیری‌ در خانه‌ بهداشت‌ اقدام‌ فوق‌را انجام‌ دهید.

• خارج‌ کردن‌ کف‌ صابون‌از لابلای‌ زخم‌:با استفاده‌ از شیلنگ‌آب‌ یا آبپاش‌ باید کف‌ صابون‌ باقیمانده‌ در لابلای‌ زخم‌ کاملا شسته‌شود زیرا باقیماندن‌ صابون‌،اثر بعضی‌ موادضدعفونی‌ کننده‌ را که‌ بعد از شستشومورد استفاده‌ قرار خواهد گرفت‌ خنثی‌می‌نماید.

• قطع کامل قسمت های له شده و نکروزه

• ضد عفونی‌ با الکل‌ اتیلیک ۴۰ تا۷۰%‌ یا محلول‌ بتادین ۱ %‌ ویا سایر مواد ویروس کش.

• خودداری از بخیه زدن زخم

• تزریق سرم ضد هاری :سرم فقط به کسانی تزریق می شود که دارای یک یا چند گزیدگی یا خراش عمیق جلدی (خراشی که در آن خون دیده شود )یا آلوده شدن غشاء مخاطی با بزاق و یا خراش های سر و صورت و گردن باشند .

• تزریق واکسن ضد هاری

• تزریق سرم و واکسن ضد کزاز ( توام یا ثلاث )

• آنتی بیوتیک تراپی به مدت ۱۰ – ۷ روز برای پیشگیری از عفونت ثانویه ضروری است .

• تحت مراقبت قرار دادن حیوان مهاجم به مدت ۱۰ روز

• نمونه برداری از حیوان مهاجم مشکوک

نکات‌ مورد توجه‌:

۱- در صورتی‌ که‌ حیوان‌ مهاجم‌سگ یا گربه و در دسترس‌ باشد‌بایستی‌ آن‌ را به‌ مدت‌ ۱۰ روزبستری‌ و تحت‌ نظر قرار داد (ضمناآب‌ و غذای‌ کافی‌ به‌ او داده‌ شود).درصورتی‌ که‌ طی‌ مدت‌ فوق‌ حیوان‌ تلف‌شد و یا علایم‌ هاری‌ در او بروز کرد به‌احتمال‌ زیاد مبتلا به‌ هاری‌ می‌باشد وبایستی‌ واکسیناسیون‌ ضدهاری‌ تانوبت‌ آخر جهت‌ فرد حیوان‌ گزیده‌انجام‌ شود و نمونه بافت مغزی حیوان جهت آزمایش به انستیتو پاستور ایران ارسال گردد.

در صورت‌ عدم بروز علایم هاری و نمردن حیوان،در دوره تحت نظر ، بطور قطع حیوان هار نیست‌ و باید ازادامه‌ واکسیناسیون‌ شخص‌ خودداری‌شود.

۲- برای‌ خراشها و زخم‌های‌ کوچک‌ و دور از مرکز اعصاب‌ یا لیسیدن‌شخص‌ به‌ وسیله‌ حیوانات‌ مشکوک‌ به‌هاری‌ تنها از تزریق‌ واکسن‌ استفاده‌شود.

۳- واکسن‌ ضدهاری‌ در اطفال‌ (زیر۲ سال‌) حتما باید در ناحیه‌ بالا و جانبی‌ران‌ تزریق‌ شود.

۴- افرادی‌ که‌ توسط موش‌ خانگی‌ وصحرایی‌ و خرگوش‌ مورد گزش‌ قرارمی‌گیرند احتیاج‌ به‌ درمان‌ پیشگیری‌ندارند.البته درباره آسیب دیدگان گازگرفته توسط موش خرما و راسو درمان پیشگیری ضروری است .

۵- افرادی‌ که‌ واکسیناسیون‌ کامل‌شده‌اند اگر مجددا مورد گزش‌ حیوان‌قرار گیرند تزریق‌ سرم‌ به‌ آنان‌ توصیه‌نمی‌شود.

۶- کلیه‌ موارد حیوان‌ گزیدگی رابایستی‌ هاری تلقی‌ کرد و فورا تحت‌اقدامات‌ درمان‌ پیشگیری‌ قرار داد تاخلاف‌ آن‌ ثابت‌ شود.

۷- دز مصزفی سرم ضدهاری ۲۰ واحد به ازای هرکیلوگرم وزن بدن است که نیمی از آن در داخل جراحت و نیم دیگر به صورت عضلانی تزریق می‌گردد.

۸- این سرم بایستی در داخل یخچال در برودت ۸-۰ درجه سانتی‌گراد نگهداری گردد و نبایستی سرم در درجات زیر صفر قرار گیرد.

۹- اگر بیش از ۵ میلی‌لیتر از سرم ضدهاری (مقدار تزریق عضلانی) برای فرد مجروح مورد نیاز باشد به منظور جلوگیری از آزردگی عضلانی باید سرم بصورت منقسم در دو محل جداگانه تزریق گردد.

۱۱- افراد گاز گرفته توسط سگ واکسینه به علت عدم اعتماد به ایمنی و امکان انتقال بیماری هاری باید طبق دستورالعمل تحت درمان پیشگیری قرار گیرد .

۱۲- تزریق واکسن ضدهاری در پنج نوبت در روزهای:صفر، ۳، ۷، ۱۴ و ۳۰ که تزریق در عضله دلتوئید انجام می‌شود .

۱۳- واکسیناسیون پرسنل در معرض خطر هاری (ایمنسازی قبل از مواجهه)؛ برای حفاظت از کسانی که به سبب شغلی در معرض خطر ابتلای بیماری هاری می باشند مانند دامپزشکان ، تکنسین ها ی دامپزشکی ، کارگران کشتارگاه ها ، خدمه باغ وحش ، شکارچیان ، شکاربانان محیط زیست ،چوپانان ، پرسنل مسئول هاری و کار کنان آزمایشگاههایی که با ویروس هاری سر و کار دارند ، سه نوبت واکسن ضد هاری در روزهای صفر ،۷ و ۲۱ و ۲۸ و اگر مصون سازی فوریت نداشته باشد سه نوبت در روزهای صفر ، ۲۸ و ۵۶ تزریق می گردد .

در این افراد لازم است تیتر آنتی‌کور ضدهاری سالانه اندازه‌گیری شود و در صورت نقصان آنتی‌کور و یا عدم امکان انجام این اندازه‌گیری برای حفظ مصونیت سالانه یک تزریق یادآور انجام گیرد.




موضوعات مرتبط: عمومی ,
برچسب‌ها: هاری چیست ؟ ,
تاریخ : یکشنبه 22 بهمن 1391
نویسنده : همایون سیدیان




موضوعات مرتبط: عمومی , داروها ,
تاریخ : یکشنبه 22 بهمن 1391
نویسنده : همایون سیدیان


اسکنر دستی برای تشخیص سریع خونریزی مغزی

محققان دستگاه اسکنر دستی غیرتهاجمی طراحی کرده‌اند که عملکردی مشابه دستگاه سی تی اسکن داشته و می‌تواند خونریزی مغزی را به سرعت تشخیص دهد.

به گزارش سرویس فناوری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، پیشرفت‌های فراوانی در حوزه فناوری کلاه ایمنی برای سربازان و دوچرخه و موتورسواران صورت گرفته است، با این حال ورزشکاران به ویژه فوتبالیست ها با خطر آسیب‌های مغزی و خونریزی در حین مسابقات مواجه هستند.

کلید اصلی پیشگیری از صدمات جدی مغزی یا حتی مرگ مصدوم، تشخیص زودهنگام خونریزی و آسیب مغزی است.

دستگاه اسکنر دستی Infrascanner 2000 از فناوری مادون قرمز نزدیک برای تشخیص هماتوم (خونریزی) در مغز استفاده می کند.

نور جذب شده توسط دو نیمه مغز با کمک اسکنر دستی اندازه گیری می شوند؛ مغز سالم دارای جذب متقارن نور است و هرگونه تفاوت جذب نور در دو ناحیه مغز می تواند نشانه ای از وجود هماتوم باشد.

دستگاه اسکنر دستی Infrascanner 2000 با دو باتری سایز AA‌ کار می کند و فروش آن به زودی در آمریکا آغاز می شود که می تواند برای تشخیص زودهنگام خونریزی مغزی ورزشکاران در میادین ورزشی یا سربازان در میدان جنگ مورد استفاده قرار بگیرد.




موضوعات مرتبط: عمومی , عجایب پزشکی , مغز ,
تاریخ : شنبه 21 بهمن 1391
نویسنده : همایون سیدیان
[http://www.aparat.com/v/VT9Xx]



موضوعات مرتبط: بارداری , مسایل جنسی ,
 

 


آخرین مطالب